Hiển thị các bài đăng có nhãn Văn học. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Văn học. Hiển thị tất cả bài đăng

16 tháng 7, 2013

Giường đâu chỉ để mơ

 (Trương Gia Hòa)
1. Hồi tôi bé tí, mỗi năm được ba mẹ chở đi chơi Sài Gòn một lần vào dịp hè, thường là sẽ đi chơi sở thú rồi tối về ngủ ở nhà bác ruột, một căn hộ lầu ba của cư xá Thanh Đa. Em trai tôi khi ấy bốn tuổi, về lại quê “tuyên truyền” nhà bác Tư là giàu nhất, vì nhà bác to và có đến bốn, năm tầng lầu! Tôi cũng thấy bác tôi giàu theo cách hiểu của mình, các anh tôi thì ăn mặc đẹp đẽ bơi ở hồ nước xanh ngăn ngắt chứ không phải tắm sông như bọn bạn ở quê. Trong nhà bác thì đèn điện sáng trưng và phòng ngủ thì không cần giường! Thế giới quanh tôi nhỏ bé, ở quê tôi lúc ấy, nhà ở nhất thiết phải có giường. Giường để ngủ không nằm trong phòng ngủ. Thời ấy cũng ít thấy ai dùng nệm, quê tôi cũng không bị gió rét khắc nghiệt nên quanh năm cứ giường tre hay giường gỗ rồi trải chiếu cói hoặc đệm bàng mà nằm cho nó mát. Cho nên, ở một nơi điện đuốc sáng choang, nhà lát gạch bông trơn láng mát rượi, phòng ngủ có một cái nệm cao ba tấc trải drap sặc sỡ thì đích thực, bác tôi giàu. Tôi đã nghĩ rằng, giường ngủ là của người nghèo, nhà giàu dùng nệm lò xo để con nít nhảy tưng tưng trên đó rồi tưởng là mình đã chạm được thiên đàng. Lúc ấy tôi còn quá nhỏ để hiểu rằng, người giàu thì không phải 4 giờ sáng thức dậy để hứng nước ở dưới đất rồi kéo lên dùng cho cả ngày, người giàu thì không phải leo ba tầng lầu để vừa tra khoá cửa vừa lè lưỡi thở! Lúc ấy tôi chỉ nghĩ rằng khác với cái nghèo “phổ thông” ở quê mình là giàu, vậy thôi.
2. Chiếc giường, có lẽ là vật gắn bó mật thiết nhất trong một đời người. Từ thuở lọt lòng đến khi nhắm mắt xuôi tay. Chiếc giường nằm im cưu mang, nâng đỡ và tái tạo năng lượng. Chiếc giường, còn để cho mơ khi ta có tình yêu và mong muốn được cùng ai đó gắn bó đến suốt đời. Trên một cái giường, kiểu gì cũng được, kích cỡ nào cũng được, miễn sao được nằm với người ta thương. Tháng năm dặm dài phía trước, nóng nực hay chật chội gì thì tính sau. Chiếc giường là chứng nhân đầu tiên và rõ ràng nhất cho bất kỳ cuộc hôn nhân nào. Giả sử có một cuộc thi, cho các vật dụng trong nhà kể chuyện, thì tôi luôn tin rằng, ít có vật dụng nào chiến thắng được cái giường bởi sự thấu hiểu, bởi cảm nhận tinh tế mà xác thực mà chiếc giường có được. Chiếc giường thấy sự đợi chờ của vợ, thấy cả sự trằn trọc của chồng. Chiếc giường dự báo thời tiết được ngày mai khi đêm nay, tình yêu là nồng nàn hay hờ hững.

Một cái giường chắc chắn sẽ là một khởi đầu tốt đẹp cho hôn nhân. Nhiều người quê tôi tin như vậy, mỗi khi con gái đi lấy chồng, cha mẹ cô dâu sẽ có cách này hay cách nọ để tặng đôi vợ chồng trẻ một cái giường. Không phải e ngại nhà chồng không đủ khả năng lo cho đôi trẻ một cái giường mà về cơ bản, đó là một ý nghĩa nhân văn không kém phần dễ thương. Ít nhất, khi bỡ ngỡ về làm dâu nhà chồng, người con gái nọ cũng có một vật dụng thân yêu của cha mẹ mình nâng đỡ, vỗ về mỗi khi mỏi mệt. Rồi trẻ con được sinh ra, bú ngủ trên giường, thậm chí tè trên giường đến mục cả chiếu, được mẹ cha ấp ôm đùa giỡn cũng trên chiếc giường ấy rồi lớn lên. Trẻ con thấm đẫm tình yêu hay sự lạnh nhạt, trẻ con được nhuộm sắc yêu thương hay bạc màu chối bỏ trên chiếc giường nó được sinh ra, tất cả, sẽ là hành trang khi chúng bước vào đời.
3. Nhưng, còn một chiếc giường nữa, vòng đời của nó ngắn ngủi chẳng tày gang, ấy là chiếc giường cho người đã chết.
Sau này thì tôi hiểu, đó là vì lý do vệ sinh chứ không phải do tâm lý hoá vàng toàn bộ vật dụng mà người đã chết từng dùng, để “xuống dưới có mà xài”. Sau đám tang ông hai ngày, chú tôi mua về một bình dầu hoả rồi châm lửa đốt cái giường tre có buộc vải trắng ở bốn chân ấy. Chiếc giường được mua về trước khi ông mất vài ngày nên chất gỗ còn tươi. Tiếng nổ tí tách từ những đoạn tầm vông không khiến cho ánh mắt bà tôi bớt u sầu được. Nhìn ngọn lửa bùng cao, tôi nghe lòng mình nóng rẫy. Nhưng cần thiết phải như thế, chị dâu dấm dúi nói sau lưng tôi, thì đốt đi chứ để đó có ai dám nằm! Có ai dám nằm trên cái giường của người chết không? Thôi thì đốt đi, coi như xoá đi một kỷ vật buồn. Thấy tôi bần thần vừa thương ông vừa thắc mắc sao phải đốt một cái giường còn mới như thế, ba tôi ôm tôi vào lòng nói thêm, vì ông thích cái giường ấy, nên ông nằm hoài nằm hoài không chịu dậy, mình đốt để ông mang theo!
Tuổi nhỏ ham mê đồ hàng, đánh đũa nhưng sau đám tang ông, thấy ông sư chùa nhà hiền từ không khác ông tôi mấy nên theo hướng chỉ của cảm xúc, tôi thường xuyên qua lại nhà chùa, để thắp nhang và… chơi. Lâu lâu sư ngoắt tôi lại để kể cho nghe vài câu chuyện. Sư nói cái giường mà ta nằm ngủ hàng ngày, dù gì, cũng là giả tạm nốt. Nếu nó không ướt, không gai nhọn, không lổn nhổn gút mắt là được rồi. Hãy yêu thương và biết ơn nó đã giúp ta yên giấc để sáng ra đón ánh mặt trời. Chiếc giường là một ga xép nhỏ trong hành trình tưởng dài mà thật ngắn của đời người. Tàu mỗi ngày về ga, ta mỗi ngày về giường rồi sáng ra đi tiếp.
Một cái giường vật chất không khó để sở hữu, những gì đã diễn ra trên giường mới là thứ khiến người ta đau đớn hay hân hoan. Chiếc giường không chỉ để lên giường. Tôi vẫn nghĩ, một cái giường giá trị, ấy là khi nó mang trên mình những vết thương sâu, những lấm tấm bụi vàng hạnh phúc, để mỗi khi nghĩ về nó, lòng người được bình an lại, rồi bay lên, nhẹ nhàng như mây, như ngủ.

(Nguồn: http://sgtt.vn)
Đọc tiếp ...

14 tháng 8, 2012

Ba con mèo hoang

Bông đưa một tay lên mồm liếm láp rồi lau mặt. Nó quào lấy quào để hai cái má phì phị, đôi mắt bên xanh bên nâu trong veo liếc nhìn tôi và Vằn. Nó nhành mồm ra khoe khoang:
- Eo… eo... Anh Mướp, anh Vằn ơi! Đã có gì bỏ bụng chưa? Hôm nay, em vớ được mấy cục giò và cả một đống bơ trong túi rác nhà lão Phong, còn thơm nguyên, phĩnh rốn!

Tôi vẫn lơ đãng ngắm trăng sao trên trời, vểnh mấy sợi ria trắng như cước lên,  khinh thị cái sự tham ăn, tục uống của Bông. Chả trách béo rụt đầu rụt cổ! Chết có ngày! Nhưng nghĩ đi nghĩ lại cũng thương. Có cái giống quý hóa, ông chủ thiến cha nó mất, thử hỏi không lấy miếng ăn làm sung sướng thì còn làm được gì cho đời! Hôm đầu gặp nhau, trông hắn thật thảm hại. Bộ lông trời cho trắng muốt là thế mà đen nhẻm đen nhèm những bùn đất. Gỉ mắt gỉ mũi đùn ra từng cục, cái đuôi bết lại, cổ lòng thòng một đoạn xích. Hắn lò dò, run rẩy, chìa tay khều khều miếng cá thừa của mình: "Em đói quá, hai ngày nay rúc trong ngách, chả ai cho cái gì cả!". Đúng là béo ngố! Đã bị bỏ rơi, lại rúc vào xó thì ai biết đâu mà cho ăn.

Sau mấy lần đi theo mình kiếm chác, giờ, béo thành thạo ra phết. Nhưng hắn khoảnh, vớ được món gì là nhì nhàu tha đi chỗ khác, im ỉm ăn một mình. Bụng thì chẩy ra, đít phề phệ như đít vịt! Thế mà cũng mang tiếng mèo Mỹ! Nhìn gã Vằn kia kìa, rõ ra dáng tay giang hồ cộm cán chưa? Riêng bộ cánh của gã đã "oách tờ rờ" rồi. Vệt đen, vệt xám đan xen đều đặn trên cái thân hình săn chắc, uyển chuyển như báo. Cái đuôi dài, uốn cong như một dấu hỏi, chóp đuôi nguyên một màu đen kịt. Cho nên, mỗi khi cái dấu hỏi ấy vung lên, người ta lại tưởng có một hòn đá sắp bay vào mặt. Nhớ hôm đầu thấy gã, mình hãi quá, lùi tít ra xa. Gã giương cặp mắt thô lố, nhìn như muốn nuốt chửng người ta:

- Ngoao…ngoao…Cái bộ xương dài ngoẵng kia! Có bõ cho tao tợp một phát  không?

Mình chết khiếp cụp cả đuôi:

- M…e…o…meo! Lạy anh! Em bị cô chủ bỏ rơi, mong anh thương tình che chở!

Vằn thay đổi thái độ ngay lập tức:

- Lại bị bỏ rơi à? Cô chủ mày là người thế nào mà vô tình thế?

- Dạ! Cô chủ em giáo viên mầm non, chồng thất nghiệp, lại cờ bạc, đề đóm. Ngày nào họ cũng đánh nhau, chửi nhau như hát hay, em toàn bị bỏ đói hoặc ngửi cơm thiu…

Đôi mắt Vằn hơi khép lại. Gã thong thả bước đến gần mình hơn, giọng ngang phè phè:

- Mầm non với chả mầm già! Ra khỏi cái nhà ấy càng sướng! Đây sống tự do mấy năm nay ở khu này rồi. Anh mày sẽ truyền cho mấy miếng võ rất hay, chơi bời thỏa chí tang bồng chứ kiếm miếng bỏ miệng ấy à, dễ ợt!

Quả thật, theo gã, mình học được rất nhiều chiêu tuyệt diệu. Gã bảo: "Cái thứ đồ ăn trong túi rác là đồ thối, người ta đã bỏ đi, tức là đã quá đát mà mình ăn lại, nhục quá. Chẳng chóng thì chầy, không ngộ độc cũng tè re té tỏng. Phải cướp miếng ăn trong tay giống người mới thích! Họ đáng bị đối xử như thế. Này nhé: Khi bị bọn chuột cắn thủng đít, họ mới lôi chúng ta về canh chuột. Ngoài ra, chúng ta bắt gián, đuổi thạch sùng, lại còn an ủi vỗ về mỗi khi chủ buồn bã. Diện mạo đẹp đẽ của chúng ta khiến căn nhà thêm sinh động. Ấy vậy mà khi có sự cố, họ sẵn sàng tống chúng ta đi ăn mày! Gừ…Rừ…!" - Vằn rên lên - "Bọn này sẽ không ăn mày mà sẽ đi ăn cướp!".

Đến bây giờ thì cái trò lẻn vào trong bếp nhà nào đó, quắp một khúc cá hay miếng thịt thơm ngon đối với mình là chuyện thường tình. Vằn bảo, thế vẫn chưa bõ, phải ăn sống nuốt tươi cái lũ cá cảnh, chim lồng mới khoái tỉ. Hôm nọ trời trong, gió mát, theo hắn ngồi bên ngoài cửa sổ rình lũ cá cảnh trong một cái bể khổng lồ của một nhà nghe đâu chủ là giám đốc của một sở nào đó, mình thấy sờ sợ. Vằn bảo sợ đếch gì, ngồi im xem gã biểu diễn. Cha chả, tay giám đốc đầu hói, bụng phệ có cô vợ thật là trẻ. Cô nàng mặc áo hai dây, quần đùi ngắn đến bẹn, da thịt trắng hếu. Hai vợ chồng nằm ườn ra ghế salon ngắm cá cảnh. Bể phải chứa đến mấy khối nước trong xanh, phun bóng lăn tăn. Có đủ hòn non bộ với chùa chiền, lối mòn, mục tử, tiều phu, sông suối ngoằn ngoèo… Những con cá cảnh xanh, đỏ, tím, vàng… đủ màu sắc bơi lội tung tăng bên rừng san hô, đá cuội, rong rêu đung đưa lung linh huyền ảo. Tiếng cô vợ choe chóe, chua như dấm:

- Hai con cá mập anh mới mua có vẻ háu đói nhỉ. Đấy đấy! Nó lại đuổi lũ cá con. A ha! Tóm được rồi… nuốt! Nuốt! Trông chúng rỉa con cá rô kìa! Tướp cả máu ra! Anh vớt con cá rô ra đi!

- Kệ nó! Chúng nên hiểu rằng: Xơi miếng to, phải tàn bạo!

Một màn mua vui đẫm máu. Vằn nháy tôi nấp vào chỗ thật kín rồi… xoảng! Gã húc đổ một chậu cảnh đẹp trên bờ tường. Hai vợ chồng nhà nọ nhớn nhác chạy ra sân thượng. Phốc! Vằn nhảy vào trong nhà, ngồi chễm chệ trên nóc bể cá cảnh và thò chân xuống, hất được hai con cá thần tiên đẹp nhất ra sàn nhà rồi nhanh chóng chộp con to, phóng ra ngoài. Hai chúng tôi co cẳng chạy như ma đuổi, đến chỗ kia, ngồi thở. Con cá cảnh vẫn sống, giẫy nguây nguẩy. Thần với chả tiên, trước sau rồi cũng a ma toi thôi con ạ! Nghĩ đến lúc lão hói với con vợ bột tức sùi bọt mép vì vỡ chậu cảnh đẹp và mất con thần tiên, chúng tôi cười hí hố. Lại một lần, Vằn hớn hở đặt trước mặt tôi một con chim ngũ sắc đã bị Vằn cắn gẫy một cánh. Máu loang đỏ cả mép Vằn. Tội nghiệp con chim xinh đẹp, mỏ chiêm chiếp thảm thiết, chiếc cánh còn lại đập xập xè yếu ớt. Vằn giẵm một chân lên mình con chim, đuôi cuộn cao, vênh váo:

- Ngoao…ngoao…Cái giống cá chậu, chim lồng có sống cũng vô nghĩa! Sướng nhất là mình đã chọc ngoáy vào được cái niềm hạnh phúc của "mít sờ tơ" Đàm, mình sẽ thịt dần dần từng thằng chim một - Vằn cười khinh khích - Đến chim mình còn chả nuôi được nữa là nuôi chim cảnh!

"Mít sờ tơ" Đàm là tên một người từ nước ngoài mới về Việt Nam . Nghe đâu giàu nứt đố đổ vách nhưng kiệt xỉ lõ đít. Trời phạt cái tội ấy bằng cách làm cho của quý của lão hỏng hẳn. Lão chạy đông chạy tây, nào thảo dược đặc hiệu, nào "Minh Mạng tửu", nào bìm bịp đen, nào cá ngựa đực đang có chửa, đến cả tân dược mạnh nhất của Mỹ cũng được áp dụng. Nhưng của quý vẫn như "con chim cu nằm gù trong bụi", không sao ngóc lên được. Vợ cả, vợ lẽ, nhân tình nhân bánh, chưa đầy ba bảy hai mốt ngày đều biến sạch. Buồn đời, lão thuê một "Thị Nở" làm Ôsin và nuôi chim cảnh. Ngày ngày, sau khi cà phê cà pháo xong, lão lẩn thẩn bên những lồng chim, chúm mỏ huýt sáo với chúng. Thế mà bây giờ… Gã Vằn này thật quá đáng. "Cậu trả thù đời đấy à?".- Mình hỏi thế, gã dựng lông gáy lên: "Tao hắt xì hơi một cái mày bay xuống sông bây giờ. Xuống âm ty địa ngục mà hỏi xem đời là cái chó gì…".

Thế đấy, sống với gã, tuy cũng đáng sợ nhưng được che chở. Gã đi đâu vắng một ngày là Bông đã nhớn nhác. Đối với Bông, Vằn là "đại ca". Đấy, trông kìa, nó cóm róm xán đến bên Vằn, thè cái lưỡi đỏ hỏn chải lưng cho "đại ca". Vằn lim dim mắt, tỏ ý hài lòng:

- Thằng Bông này được đấy! Rất hiểu ý anh mày. Mai sẽ có thưởng. Nhưng tao hỏi thật, mày ở đâu lòi ra mà "mít ướt" quá. Đời giang hồ mà mũi dãi sụt sùi thế, cám cũng không có mà hốc!

Dường như bị chạm nỗi đau, Bông chớp chớp đôi mắt bên xanh bên nâu, dụi dụi cái đầu múp míp trắng lốp vào lườn Vằn:

- M…e…o…Đời em thế mà khổ anh ạ! Các cụ tổ nhà em xuất thân từ hợp chủng quốc Hoa Kỳ hẳn hoi, loằng ngoằng thế quái nào, em lại có mặt tại đây! - Nó dừng lại thở dài, ra giọng triết lí - Ôi! Thời kì toàn cầu hóa có khác, giống nòi lai tạp linh tinh tình phộc!

Vằn ngứa tai, đạp cho Bông một phát:

- Đồ lợn ngu! "linh tinh tình phộc" là tên lễ hội ái ân ở Việt Nam . Mày kể đời kiểu gì thế?

- Thì em đang kê khai lí lịch mà, đến đoạn nào rồi nhỉ? À…à… giống nòi… Có lẽ vì xuất thân từ Mỹ, em được một bà quyền quý đem về nuôi. Bà ấy rất cưng em, còn huấn luyện cả cách đi vệ sinh ở bồn cầu nữa cơ, nghĩ mà nuối tiếc ngẩn ngơ cái thời kì vàng son ấy. Nhưng được vài tháng, khi em vẫn còn là cậu bé thiếu niên thì gia đình ấy gặp tai họa các anh ạ!

- Tai họa làm sao? - Tôi bắt đầu thấy hồi hộp.

- Từ từ để em kể. Gia đình ấy bị sập tiệm. Họ buôn bán bất động sản không gặp thời, lại gặp phường lừa đảo, bỏ ra gần nghìn tỷ mua phải đất không hợp pháp. Ông chồng thắt cổ tự tử, không chết nhưng bị thần kinh. Cô chủ chán đời bỏ đi theo giai. Em được bà Ôsin (cũng mất việc luôn) đem về nuôi. Nhưng mụ này ác lắm. Hôm đem em về, mụ bảo: "Tao rất ghét cái thói đỏng đảnh của cô chủ mày và cả mày nữa, chết đáng đời! Bây giờ thì mày sẽ biết thế nào là kiếp nô tì! Nếu mày kén ăn, tao sẽ tống khứ mày đi, kiếm vài đồng mua tép!". Rồi mụ đút em vào cái bao, gọi lão đồ tể hàng xóm sang, dùng dao lam cắt phăng hai cái nhánh tỏi của em đi!

- Ối… ôi! - Vằn giật thót, tay bưng vội bụng dưới, đuôi cúp xuống như sợ của quý chạy mất.

- Từ đó trở đi em trở nên hiền dịu và dễ tính kì lạ. Suốt ngày nằm ở nhà, mụ chủ thí món gì cũng xơi tuốt. Đặc biệt, em chơi thân với cả đàn ông lẫn đàn bà, chỉ vuốt ve, liếm láp thôi, chứ cái loại mất giống như em thì còn làm được quái gì cho đời!

 Bông rơm rớm nước mắt, còn hai chúng tôi thì cười rách cả mép:

- Thế thì mày là thằng "pê đê" rồi! Thế càng hay! Thời buổi bây giờ, đẻ đái, cưu mang làm chó gì cho thêm khổ nhục…

Bông vẫn tiếp tục dòng hồi tưởng:

- Hôm chuyển nhà, nghe tiếng khuân vác ầm ầm, em khiếp vía chui tít vào gầm cầu thang. Đến đêm, thấy yên ắng, em lò dò chui ra thì ôi thôi, chẳng còn một ai ở nhà cả! Cũng chẳng ai buồn ỏ ê đến tìm! Em tưởng đời mình đi tong, may mắn gặp các "đại ca"…

Bông lại đưa tay lên quệt mắt. Dáng vẻ tội nghiệp của nó làm chúng tôi thấy thương hại. Vằn ưỡn ngực, đi đi lại lại, giọng trịnh trọng:

- Tao chán cái kiểu làm ăn cò con này lắm rồi! Tối mai, bọn ta đi oánh quả đậm cho vui đời!

- Quả đậm gì vậy anh? - Tôi dè dặt hỏi.

- Tao cũng không rõ nó là cái thứ gì, nhưng nghe nói loài người rất mê!

- Nếu không rõ là thứ gì thì không nên chõm anh à… nhỡ ra…

Vằn giương cặp mắt thô lố:

- Sợ thì ngồi nhà! Tao không cần những đứa hèn nhát!

Không còn cách nào khác, tôi và Bông chỉ biết gật đầu theo gã mà thôi.

Trong các công việc hằng ngày, tôi thường được Vằn tin tưởng, cho làm "quân sư quạt mo", còn Bông thì chỉ là thằng hầu, chuyên gãi lưng, gãi rốn cho gã. Tối hôm sau, bọn tôi bí mật bao vây một ngôi nhà trông đầy vẻ bí hiểm. Tôi được phân công canh gác vòng trong. Do tính chất quan trọng của công việc, hôm nay, Bông được "nâng cấp" canh gác ở vòng ngoài. Lúc ấy, khoảng hai giờ đêm, mọi người chắc đang ngon giấc. Vằn nhảy phốc lên cửa sổ rồi nhẹ nhàng chui vào trong nhà. Bọn tôi nín thở theo dõi. Một lát sau. Ngoao…ngoao…tiếng Vằn gào lên trong đêm đen thật khủng khiếp. Tiếng vật lộn huỳnh huỵch. Đèn điện bật sáng. Vằn lao ra khỏi cửa sổ và cắm đầu chạy. Tôi và Bông cũng chạy thục mạng về "căn cứ địa". Cho đến sáng, không thấy Vằn về. Chúng tôi hoảng hốt đi tìm. Cả hai chúng tôi lặng người bên một cái hố vôi nhỏ vẫn đang sủi tăm. Vằn nằm chỏng gọng bốn vó trong hố. Hai bàn chân trước vẫn dính nguyên vừa keo dính chuột vừa vôi tôi. Đôi mắt căng tròn, ngập trong nước vôi trắng dã.

Bông ốm. Mắt nó sưng híp vì khóc lóc. Tôi buồn nẫu ruột, vừa phải đi kiếm ăn vừa chăm sóc, an ủi Bông. Hai chúng tôi, hai con mèo hoang ốm đau, hèn kém, giờ đây mất chỗ dựa chính, chỉ còn biết nương tựa vào những thứ rác rưởi bỏ đi của loài người, đêm đêm mò mẫm, liếm láp, sống cho qua ngày đoạn tháng.

Và đêm nay, tôi và Bông lại ngồi trên nóc nhà năm tầng của khu chung cư, đếm sao trên bầu trời bao la...
Đọc tiếp ...

25 tháng 3, 2012

Đất Mũi mù xa

Nguyễn Ngọc Tư

Nơi ấy, lúc đất chuyển vào xuân, phù sa bắt đầu nôn nả lấn biển, rừng mắm xanh non rào rạt tiến về phía trước giữ đất lại cho người. Nơi ấy, những ngôi nhà đều không cửa, nhà mở toang cho gió Nam vào, chướng tới, bấc qua, nhìn nhà là hiểu người, chân thật đến bày cả gan ruột... Nhưng rồi đến với làn sóng di dân ào ạt, cái không cần thay đổi đã thay, còn cái cần thay đổi thì chưa đổi bao giờ. Đất Mũi ngày xưa sẽ đến một ngày xa mãi...

Thỉnh thoảng anh gọi điện cho tôi từ thành phố Hồ Chí Minh, hỏi vụ con chó cò nó ra làm sao, trái giác là trái gì mà nấu được canh chua bông súng... (sao mà những gì tôi viết ra đều khó hiểu như thế không biết). Có nói gì thì cuối cùng, anh cũng gạ, hỏi rằng: “Còn Đất Mũi, chỗ đó nó ra làm sao, em hả?”.

Trời, đất nước mình hẹp te vậy mà lời anh hỏi sao nghe thăm thẳm mù xa. Nhưng anh lại hỏi lầm người rồi, tôi là đứa bạc bẽo từ Đất Mũi ra đi không nhớ thương, luyến tiếc, tôi là loại người thấy nhà người ta đẹp hơn nhà mình, thấy vợ người ta đẹp hơn vợ mình, nên tôi bảo rằng, “Dạ, Đất Mũi cũng thường thôi anh”. “Thường à?”. Phải, thường lắm, thường thiệt là thường, tôi trả lời mà tự xấu hổ trong lòng. Về nói lại với cô em gái, em tôi la lên: “Ôi trời, sao anh không mời ảnh về thăm quê mình một chuyến cho biết hả anh?”, đó là lúc tôi lặng đi, cái bản chất mến khách của người Đất Mũi trong tôi cũng đã phai rồi.

Thành ra trong câu chuyện này có tới ba người, anh, tôi và cô em gái Đất Mũi rặt ri. Tôi thành nhịp cầu nối hai miền đất.

Em tôi nhắn với anh rằng, Đất Mũi thiệt tình không có núi cao, không có biển xanh, cát trắng, không cung đình cổ kính lại càng không có phổ cổ đìu hiu. Đất Mũi chỉ có bùn sình, rừng thẳm và biển. Dẫu biển không xanh ngằn ngặt mà đục ngầu phù sa nhưng ở đây nhiều biển lắm. Biển đằng trước, biển bên phải, biển bên trái. Bình minh, mặt trời từ biển quẩy nước ngoi lên rồi khi chiều về, mặt trời chín đỏ già nua lại ngụp về biển sau một ngày tự cháy.

Bây giờ, Đất Mũi đang mùa gió chướng. Coi ra thì người xóm Mũi sướng nhất đời rồi, ngọn Nam, ngọn chướng về, xóm Mũi là nơi đón, thưởng thức trước tiên. Em tôi muốn mời anh về ngay mùa này, lúc đất chuyển vào xuân. Gió mùa phây phẩy, gió đưa trời lộng lên cao, phù sa bắt đầu nôn nả lấn biển, rồi không lâu lắm đâu, từ bãi bồi, đất sẽ cồn lên, một rừng mắm xanh non rào rạt tiến về phía trước giữ đất lại cho người. Mùa này, ba khía chuẩn bị vào hội; không biết hẹn hò nhau từ hồi nào, ba khía tụm về xúm xít đeo trên gốc mắm, rễ đước. Con nào con nấy thịt chắc nụi, gạch ứ đầy mai (nói tới đây tự dưng thèm ba khía muối ăn với bần chua cháy lòng).

Cũng mùa này, bắt đầu con nước rông, cây đước nhón cái rễ như cái nơm cao lên đến nửa thân cây, những cái rễ mới thò xuống từ trong tán lá rừng xanh biếc. Nước tràn bờ bãi, người xóm Mũi bắt đầu cuộc sống rặt trên sàn. Những cây đước lót sít sao nhau để làm lối vào nhà, lối qua bên hàng xóm, lối ra nhà tắm, chuồng gà. Trẻ con chạy rượt, u hơi ở trên sàn, nhảy lò cò bên những bụi hẹ, bụi ớt lơ thơ trồng trong thúng. Cá thòi lòi dạn dĩ theo con nước chạy rột rẹt dưới sàn nhà, có lúc ngóc đầu lên, nhìn thom lom, ý hỏi ai đây ta, ai mà lặn lội tới xứ bùn sình rừng rú này, ai mà ngó tui thiếu điều lòi con mắt ra, lạ lắm sao?

Lạ lắm, nếu anh đến, thể nào anh cũng bảo cái mũi đất cùng trời cuối đất này sao mà lạ quá đi?

Lạ chớ, em tôi cười, lạ từ cái cây, ngọn cỏ, vụ trái giác với con chó cò chỉ là chuyện nhỏ. Em tôi hỏi anh đã từng thấy nụ bông đậu cộ tím biêng biếc như những chiếc giày cao cổ (em bảo chắc như đinh đóng cột rằng hầu hết hoa dại ở xứ tôi đều có màu tím thủy chung), anh đã thấy những bông vẹt cứng cỏi xòe chơm chởm như cái nơm cá, bao giờ kết trái, hoa lại trở thành chiếc ô che đầu, rồi những trái quao mới sinh ra đã cong cong. Em tôi vì nuôi nấng mẹ già, không chịu lấy chồng, ai tới hỏi, em đều cắc cớ đòi lễ vật phải có một mâm muỗi tréo cánh và mâm trái quao thật thẳng (vụ trái quao này là tôi nói thêm với anh, chứ đời nào em nói). Và còn những trái đước quê tôi, anh đã biết? Từ khi còn là trái xanh lủng lẳng trên thân cây mẹ, trái đước đã thẳng người trong tư thế một ngày cắm thẳng xuống bãi bùn mà không mảy may nghi ngờ, chọn lựa. (Đôi lúc trên con đường văn chương cô độc, tôi chùn bước, em tôi lại bảo tôi phải chặt lòng chặt dạ, phải giống như những trái đước ấy, lao xuống đất văn chương bằng niềm say mê mãnh liệt nhất).

Bao giờ ngồi nghĩ thật lâu về quê nhà tôi cũng nhận ra rằng, dường như Đất Mũi thiêng lắm, nhất là khi đất biết có người ngày mai chia xa nên dưới kinh bắt đầu con nước rặt, nước chảy cạn chỉ còn một lạch nhỏ. Quê xứ bắt đầu cồn lên những thứ mà ai cũng biết rằng không thể mang theo. Đây mùi cá khô vừa mới se se nửa nắng hăng hăng nồng nả bay vào gió. Những giàn lưới tanh mặn mùi biển cả vắt mình trên những giàn phơi. Tiếng tàu đêm ra biển rù rì. Mẻ un trên những căn nhà nhỏ bên sông tù mù cuộn khói. Món hàu tái chanh, cá thòi lòi kho dừa, vọp nướng... mà em tôi đãi món nào cũng ngọt tự nhiên một cách kỳ lạ. Mới nhớ có người đã từng thốt lên chừng như cảm động không chịu được, rằng ở đây chỉ có nước biển mặn thôi, tất cả thì ngọt bùi. Người Đất Mũi sao mà hiền từ, mến khách thấu trời thấu đất vậy không biết, dường như sống giữa bao la trời, bao la biển này, người ta phải học cách thương nhau để khỏi cô độc. Làm sao tay xách nách mang những thứ này được đây, khi em gởi theo ít ba khía muối mang về, ba khía thì mang về được rồi, còn cái tình cái nghĩa của người Đất Mũi đằm sâu vậy, làm sao bỏ vô giỏ xách theo được?

Tôi vẫn không từ bỏ câu nói của mình rằng Đất Mũi thường thôi, rất thường, nhưng hết thảy mọi thứ ở đây đều làm cho người ta nhớ vì lạ, vì thương. Bầy dã tràng xe những hòn cát liu riu nằm trên bãi Khai Long, những bông rau muống biển mỏng tang mà chống chọi với gió trời, rập rờn tím ngát. Hòn Khoai thì xanh thẳm ngoài kia với ngọn hải đăng chưa bao giờ tắt. Dường như mọi thứ ở đây đều thắm và đậm. Nắng thì lầm lì thôi là lầm lì, gió cởi mở thôi là cởi mở. Rừng đã xanh là xanh lặc lìa, một màu rời rợi. Biển đã đục là ngầu ngầu phù sa. Nước đã mặn là mặn quéo đầu lưỡi. Người Đất Mũi rặt đã thương là thương trọn, đã nhớ thì nhớ sâu, đã sầu thì sầu dai dẳng. Hết thảy đều không thể nửa vời. Cho nên khi anh về, đừng có từ chối mà không cạn từng ly rượu đế cay xè, cũng đừng trả giá nửa ly thôi, làm lòng bà con mình buồn nghen. Mà, anh dứt khoát phải gặp em tôi một lần, cô có tất cả đặc trưng của người Đất Mũi, da ngăm ngăm, rắn rỏi, mắt hay cười, em hay hồn nhiên xắn quần cao đến khỏi đầu gối lội qua kinh những lúc nước ròng, mộc mạc không giả đò mắc cỡ làm duyên...



Những năm tháng qua đi đã làm em tôi khôn lớn. Em bắt đầu biết buồn, mà toàn buồn chuyện đâu đâu không hà. Mỗi lần lên thành phố thăm tôi, em đều ngồi thừ ra, em nói, chắc mơi mốt rồi chẳng còn Đất Mũi ngày xưa nữa. Đất Mũi của ngày em lên chín, mười, từ vàm Rạch Tàu đến tận cuối xóm Mũi thưa thớt nhà, nhưng những ngôi nhà đều không cửa. Nhà mở toang cho gió Nam vào, chướng tới, bấc qua, tầm nhìn thông thống, nhìn nhà là hiểu người, chân thật đến bày ra cả gan ruột của mình mà rộng rãi, hào sảng. Tháng tám hội ba khía. Tháng chín mùa cua lên bãi. Tháng mười hội cá đường. Rừng dày rậm rạp, rừng chồm sát mé kinh để níu kéo chút hơi ấm con người. Cái hồi mà thiên nhiên ở đây hào phóng tới mức cha ông chúng tôi chắc lòng chắc dạ tuyên bố với quân thù, chừng nào “Khai Long hết xác cá đường, thì Mũi Cà Mau đó tao nhường cho bây”.

Thấy em buồn, tôi chỉ cười, sao mà cô đi lo chuyện thiên hạ không vậy. Em giận tôi, em bảo, “không, đó là chuyện của quê hương, của nhà mình, của thời thơ ấu chúng mình”. Em tôi nghĩ hoài, rồi sau này khi tôi đưa anh về thăm biết làm sao bây giờ, làm sao để đưa anh đến một ngôi nhà bình yên trải lòng ra như thế, với một làn sóng di cư của hàng trăm, hàng ngàn người từ nơi khác tới, người Đất Mũi khép cửa lòng tin. Người bản xứ vẫn gắn bó mình với chiếc ghe cào, ghe câu đánh bắt gần bờ; với những chân đáy hàng khơi thì những người mới đến sống bằng cách phá rừng, càn quét bãi bồi. Nên em bảo cố rủ anh về khi trở qua mùa gió chướng bởi gió Nam là mùa gió buồn nhất, mùa này, tôm cá về bãi, người mới đến thôi phá rừng mà đi đẩy te, xiệp, giăng lưới ba màng, sạt sò huyết, mò vọp, bắt cua. Những cách đánh bắt hết thảy đều mang tính tận diệt. Bãi bồi nhão nhừ dấu chân người, vạt mắm nhỏ xíu xanh líu ríu mới vừa bắt rễ để lấn biển giữ phù sa đã bị càn phá giạt trôi, dẫu lòng đất âm ỉ muốn sinh sôi mà chân thì không sao bước tới. S. Antov viết rằng, mỗi người có những ước mơ khác nhau nên không hiếm khi bi kịch đã xảy ra vì có số ước mơ phải hy sinh để những ước mơ khác trở thành hiện thực. Tôi nghĩ tới Đất Mũi. Ước mơ đất của em tôi, của người yêu thiên nhiên đã đau đớn gục xuống cho bầy trẻ con có tiền đi học, khạp gạo để ở góc nhà được đầy, bữa cơm không chỉ muối trắng, tối ngủ mùng lành, có mền đắp để qua mùa gió bấc năm nay...

Rồi lẫm đẫm đất đã đổi thay, cái bản sắc vùng đã phai nhạt ít nhiều (em lo là không còn cái chất riêng của miền đất cuối, anh sẽ bảo anh ra Cần Giờ sướng hơn, chớ lặn lội làm chi mấy ngày đường). Lô xô những ngôi nhà tạm bợ mọc lên chen nhau bạt trống huơ cả mấy khoảng rừng. Thiên nhiên bắt đầu nghèo nàn, rách rưới, mà đất vẫn hiền như mẹ, dẫu con lầm lỗi vẫn ôm vào tấm lòng. Em than thở với tôi, đã có câu “nghèo cho sạch, rách cho thơm” còn sáng tác ra câu “bần cùng sanh... lâm tặc, ngư tặc” chi vậy không biết. Tôi biểu em đừng tiếc nữa mà em không chịu nghe, mới hay vừa ráo bùn tôi đã không còn là tôi nữa, chỉ có em thôi, bấy lâu nay cái không cần thay đổi thì đã thay, cái cần đổi thì chưa đổi bao giờ. Nhất là cái khoản luôn luôn nuối tiếc những gì mình không trở lại nữa, mà, trời ơi, đời người có bao lâu đâu, không nhìn phía trước sau cứ lo ngoái lại.

Anh à, em tôi có ý nhắn hỏi anh rằng, có phải em tệ lắm không. Bởi dù gì thì hơi ấm con người đang làm cho đất thức dậy sau gần trăm năm vì sông nước chằng chịt, vì rừng rậm hoang sơ cản đường người ta đi tới. Cuồn cuộn theo dấu chân của những gia đình di cư, là xóm chợ xôn xao, những hàng quán mọc lên. Đất cuối trời bừng tỉnh, sôi động. Những chiếc vỏ lãi cao tốc lướt băng băng trên sóng làm con đường vốn xa ròng rã gần lại. Vậy thì lẽ ra em không nên buồn, không nên tiếc mới phải? Em đã nhắn vậy rồi anh còn chần chừ ngại ngần chi nữa mà không tới Đất Mũi hả anh?

Để được đón anh về, có lẽ em tôi sẽ nhọc nhằn hơn nữa bởi hết lòng cố giữ những gì đáng giữ. Này biển, này rừng, này tôm cá trên bãi bồi, này tính cách hồn nhiên không vụ lợi của người Đất Mũi. Để anh có thể ngồi quây quần với bà con, đêm thức nghe gió mùa tan trong bếp lửa, bên bữa rượu ấm nồng, tôi ngồi đếm tóc anh, chợt giật mình thấy anh bạn mình tuổi đời có còn trẻ gì đâu, hú hồn, chút xíu nữa là không kịp về Đất Mũi xứ tôi rồi. Đất Mũi gần gũi vậy, sao phải mất tới mấy chục năm trời mới đến được vậy ta.

Nhưng anh biết không, đi với anh dưới ánh nắng vàng dãi, len lỏi trong những mảng rừng loang lổ, nhìn về cái bãi đất bồi hoang vắng, nếu thấy em tôi vui cười chơi chơi vậy, chưa chắc em đang thật đâu, với em tôi, Đất Mũi ngày xưa sẽ đến một ngày xa mãi.

Nếu em tôi thật sự mệt mỏi buông xuôi rồi, thì tôi biết làm sao đây anh?

-------------------------------o0o--------------------------------

Tuần sau bằng giờ này mình cũng sẽ khoác ba lô về ngủ ở Đất Mũi đây. Cũng lại góp 1 tí phần "tàn phá" quê hương của "em gái Đất Mũi rặt ri" ấy đây. Phát triển cái này thì mất đi cái khác, biết làm sao được hả Nguyễn Ngọc Tư. Mà nếu dẫu có làm gì được thì chắc cũng như bạn nói: rất "mù xa"...
Đọc tiếp ...

21 tháng 1, 2011

Người tình

(Truyện ngắn của JANUSZ LEON WISNIEWSKI)


Anh bước vào. Khi thì vứt cái áo vét xuống thảm, khi thì treo lên mắc áo ở sảnh. Không nói, anh đi đến chỗ tôi, vén cao váy hoặc đột ngột mở phéc mơ tuya quần, anh đẩy lưỡi anh vào miệng tôi, sau đó đẩy hai chân tôi rồi đưa hai ngón tay vào. Đôi khi tôi chưa đủ ướt và những khi anh dùng sai ngón tay, tôi cảm nhận được cái nhẫn của anh trong chỗ kín của mình.
Như một sợi dây thép gai. Đơn giản là một sợi dây thép gai. Một sợi dây thép gai rỉ ở chỗ ấy và lưỡi anh trong miệng tôi. Mỗi một chữ được khắc trên cái nhẫn ấy như một cái gai châm móc vào tôi. Joanna 30.01.1978. Tôi bắt đầu thấy đau từ chữ "J", những giọt nước mắt đầu tiên trào ra ở chữ "a", một cái gì đó xuyên qua tôi ở số "30". Tôi sinh ngày 30.01. Vào ngày cưới của anh, chỉ có điều trước tám năm. Khi đến vào ngày sinh nhật tôi, bao giờ anh cũng có hai bó hoa. Một cho tôi. Bó hoa sinh nhật của tôi. Đẹp vô cùng. Một bó hoa mà tôi phải ôm bằng cả hai tay. Bó thứ hai cho vợ anh. Anh để nó ở chỗ cửa bếp. Để có thể cho qua. Vờ như nó cũng như cái cặp của anh. Chẳng có ý nghĩa gì hết. Để chúng tôi không nhận thấy sự hiện diện của nó, khi chúng tôi yêu nhau trên thảm, hay trong phòng ngủ, những khi chúng tôi kịp nhìn ra phía ấy. Khi mọi chuyện đã xong, anh thôi không hôn tôi nữa và quay người đi, tôi đứng dậy và cứ khỏa thân vào phòng tắm. Anh có thói quen nằm và hút thuốc lá. Lúc ở phòng tắm đi ra, qua sảnh, tôi mới để ý đến bó hoa. Tôi bèn đi lấy cái bình to nhất bằng thuỷ tinh màu tím, đổ nước và để bó hoa dành cho vợ anh vào bình. Bó hoa mà muốn ôm nó phải giang cả hai tay. Cũng rất đẹp. Vì anh không bao giờ mua hoa một cách vội vàng. Không bao giờ. Anh mua hoa như thể cho chính mình, để được vui trước niềm vui đón nhận những bông hoa từ tay anh, của tôi. Và cả của vợ anh nữa.
Những bông hồng cho vợ anh bao giờ cũng là hồng nhung. Được bó bằng dây màu kem. Giữa những bông hoa là cái phong bì màu trắng. Không dán kín. Tôi đã từng có lần cầm nó trong tay. Anh nằm trong phòng và hút thuốc lá, mệt mỏi và thanh thản sau tất cả những gì chúng tôi vừa làm còn tôi đứng khỏa thân trong bếp cạnh bó hồng nhung dành cho vợ anh và áp chặt chiếc phong bì vào ngực, trong chiếc phong bì ấy có thể là những chữ chỉ khiến tôi đau đớn. Tôi nhớ là tôi đã nhìn thấy trên phong bì chữ Joana do chính tay anh viết, và một lần nữa tôi cảm thấy cái dây thép gai ấy. Nhưng lần này nó ở mọi nơi trong người tôi. Lúc ấy tôi đã để lại chiếc phong bì vào bó hoa. Nó rơi giữa những đóa hồng nhung dành cho vợ anh. Tôi bắt buộc phải quay lưng lại cái bình hoa, để không phải nhìn nó lâu hơn nữa, và tôi đứng quay lưng ra cửa sổ, khỏa thân, run rẩy vì lạnh và đau đớn, bẽ bàng, thấy thương hại cho mình. Tôi chờ cho hết run, để anh không nhận thấy gì.
Sau đó tôi trở lại sàn nhà hoặc phòng ngủ, nép người vào anh và quên tất cả. Đôi khi tôi có cảm giác là anh biết những gì vừa xảy ra với tôi dưới bếp, và anh muốn thưởng tôi vì điều đó. Giống như anh muốn dùng những nụ hôn để băng lại những vết thương mà cái dây thép gai kia đã gây ra cho tôi. Và anh đã băng kín. Bởi anh yêu những người đàn bà cũng giống như anh mua hoa cho họ. Chủ yếu là để cảm thấy vui khi anh nhìn thấy họ hạnh phúc. Và đó có lẽ là cái khiến tôi gắn bó với anh nhất. Đó là cảm giác không thể trải qua một cái gì đó “cũng tốt như vậy” hoặc một cái gì đó “tốt hơn” mà thiếu anh được.
Đôi khi tôi cảm thấy điều ấy thật vô lý. Rằng đó chỉ là trí tưởng tượng chưa hoàn thiện của tôi mà thôi. Đã có lần tôi đủ can đảm để nói với chuyên gia tâm lý của tôi về điều đó. Ông ta trả lời rằng điều đó giống như một bài giảng phải làm tôi ngạc nhiên. Ông nói rằng ở đây chẳng có gì liên quan đến trí tưởng tượng và rằng đó là “triệu chứng khát khao được làm vợ của cha mình, muốn độc quyền ông ta và khát khao sinh cho ông ta những đứa con”. Bạn hãy thử tưởng tượng xem?! Một quả bóng chày thế kia! Ông ta đã nói với tôi đại loại là như vậy. Vâng, với tôi, với một người đã mồ côi bố từ năm lên hai tuổi. Và trước hai tuổi, tôi chỉ có ông trong khoảng sáu tháng hai mươi ba ngày trước khi tàu đánh cá của ông đâm vào băng và chìm ở gần New Fundland. Tôi đã ra khỏi nơi điều trị không cả đóng cửa. Có thể ông ta đã cảm thấy hài lòng khi làm tôi phải bực mình. “Triệu chứng khát khao”. Mới hay ho làm sao! Một chuyên gia tâm lý hiểu biết, trong cái áo len cao cổ màu đen, cái quần mà có lẽ chưa một lần nhìn thấy máy giặt và cái khuyên tai bẩn thỉu ở tai, đã nói điều đó với tôi, một người ngay sau khi đọc Những đứa trẻ ở Bullerbyn đã đọc xong Tâm lý phụ nữ của Horney nổi tiếng!
Đấy chắc chắn không phải là “Triệu chứng khát khao”. Đấy chỉ là miệng anh. Đơn giản vậy. Cả tay nữa. Tôi nép vào người anh, còn anh chạm vào tôi và hôn. Tất cả. Miệng, tay, khuỷu tay, tóc, đầu gối, bàn chân, lưng, tai mắt và đùi. Sau đó mắt, móng tay và lại đùi. Và tôi phải bảo anh đừng hôn nữa. Để rốt cuộc thì anh thôi hôn và cho vào, trước khi trời quá muộn và anh sẽ phải dậy, mặc quần áo và xuống bắt taxi để về nhà với vợ.
Và khi anh lấy bó hoa trong bếp để về nhà, tôi cảm thấy rất rõ ràng rằng không có anh, tôi không thể có những khoảnh khắc “cũng tốt như vậy” được. Đơn giản là không thể. Và tôi được nếm trải niềm hạnh phúc lớn lao chính là cùng với anh. Và không một chuyên gia tâm lý nào, kể cả chính Horney nếu bà còn sống, có thể giải thích được điều đó. Mà cho dù có giải thích được thì tôi cũng không muốn nghe.
Đôi khi anh từ hành lang hay có thể từ dưới phố hổn hển chạy lên phòng để cảm ơn tôi đã để hoa trong bình. Đó là những lúc tôi cảm thấy đau đớn nhất. Vì cũng như anh, tôi không muốn nhắc đến điều đó. Vờ làm như bó hoa cũng chỉ như cái cặp của anh. Chẳng có ý nghĩa gì. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ thành công. Lần nào tôi cũng đi lấy cái bình tím, còn anh bao giờ cũng quay lại để cảm ơn.
Và anh quay lại, vì anh nhận bất cứ cái gì như một lẽ đương nhiên. Và đó là và đã luôn luôn là một phần của cái gì đó “cũng tốt như vậy” không bao giờ đạt được ấy, cái mà tôi chưa bao giờ có được với người đàn ông nào khác. Trước bất cứ việc gì anh cũng cân nhắc hoặc trường hợp tệ nhất thì anh cũng đã nhìn trước được mọi cái. Anh coi lòng biết ơn là một cái gì đó cần phải bày tỏ giống như sự tôn trọng. Tốt nhất là ngay tức thì. Và chính vì thế mà anh không biết anh đã làm tôi đau đớn như thế nào mỗi khi chạy hổn hển lên tầng bốn để hôn và cám ơn tôi đã để hoa trong bình nước. Và anh chạy xuống cầu thang, còn tôi quay vào phòng ngủ hoặc phòng khách, nơi mà anh vừa mới hôn tôi, uống nốt chỗ vang thừa trong ly của anh và của tôi, mở tiếp một chai khác, rót vào hai cái ly và khóc. Khi vang đã cạn, tôi ngủ ngay trên thảm.
Đôi khi sáng dậy, thường là vẫn còn choáng váng vì vang, người rét run và tôi vào phòng tắm. Khi trở ra, tôi nhìn hình ảnh của mình trong gương. Những vết sẫm từ sơn kẻ mắt chạy dài trên má. Những vết vang đỏ đã khô trên ngực, tôi đã làm rớt vang khi bàn tay rung lên vì nức nở hoặc khi đã quá say. Tóc bết vào trán và cổ. Và khi nhìn thấy hình ảnh ấy trong gương, tôi bỗng thấy căm thù và khinh bỉ bản thân mình, và cả anh, cả vợ anh, và tất cả hoa hồng trên thế gian này. Tôi chạy vào phòng khách, lôi bó hoa phải ôm bằng cả hai tay ấy ra, quật xuống sàn nhà, vào bàn ghế, vào bậu cửa. Tôi cũng nhận được từ anh những bông hồng. Chỉ có điều đó là những bông hồng trắng. Cho đến khi không còn lại một bông hoa nào tôi mới ngừng đập. Lúc ấy tôi mới cảm thấy bình tĩnh lại và đi ngủ. Tôi tỉnh dậy vào buổi trưa và giẫm chân trần lên những cánh hoa trắng trên sàn nhà. Trên một vài cánh hoa có cả những vệt máu từ tay tôi do bị gai hồng đâm phải. Bao giờ cũng có những vệt y như vậy trên ga trải giường. Bây giờ thì tôi sẽ nhớ không bao giờ bật điện trong bếp vào buổi sáng ngày 31.01.
Nhưng tôi vẫn luôn thích hoa hồng. Và khi đã bình tâm lại vào cái ngày 31 tháng Giêng ấy và khi buổi tối ngồi uông chè hoa cúc và nghe ca sĩ Cohen mà anh hâm mộ hát, tôi nghĩ rằng anh cũng như hoa hồng. Mà hoa hồng thì có gai. Và tôi nghĩ rằng có thể khóc vì buồn rằng hoa hồng có gai, nhưng cũng có thể khóc vì vui rằng những cái gai có hoa hồng. Những cái gai có hoa hồng. Đó là điều quan trọng nhất. Quan trọng hơn rất nhiều. Ít ai muốn có những bông hồng cho những cái gai…
Những khi nghe Cohen người ta có ý nghĩ như vậy. Vì Cohen là người quá buồn. Một nhà phê bình âm nhạc người Anh đã rất có lý khi nói rằng mỗi đĩa hát của Cohen phải kèm theo dao cạo râu. Tối 31 tháng Giêng tôi cần chè hoa cúc và chính Cohen. Âm nhạc của anh ta, ca từ của anh ta cho dù buồn đến đâu cũng giúp tôi chịu đựng tốt hơn nỗi buồn của riêng mình.
Và đã như vậy từ  sáu năm nay. Từ sáu năm nay, đầu tiên anh làm tôi phát điên lên vì những đụng chạm, những nụ hôn, những ve vuốt bàn tay tôi, còn sau đó tự tôi làm chúng bị thương đến chảy máu bằng gai hồng từ bó hoa sinh nhật anh tặng tôi. Nhưng chủ yếu là từ những con số 30.01.1978 được khắc rất mảnh ở phía trong chiếc nhẫn của anh, chúng làm tôi bị thương. Chúng sát thương tôi như một sợi dây thép gai trong bụng.



Sao bạn lại đồng ý với việc đó?
Cả bạn nữa cũng hỏi vậy sao? Mẹ tôi cũng hỏi về điều đó mỗi khi tôi về nhà vào dịp lễ tết. Và bao giờ bà cũng khóc. Tất cả các chuyên gia tâm lý của tôi, trừ cái ông “triệu chúng Edyp”, cũng liên tục hỏi. Tôi thừa hiểu mục đích của họ, cũng như biết rằng nó được đặt không đúng chỗ. Bởi tôi hoàn toàn không cảm thấy mình đồng ý một cái gì đó. Người ta không thể đồng ý làm điều mà người ta thấy cần thiết hoặc khát khao!
Song sẽ bỏ qua câu hỏi và mục đích, tôi vẫn tiếp tục – vì có lẽ mọi người đều muốn nói tới sự tiếp tục đó trong câu hỏi - ở bên anh chủ yếu vì tôi yêu anh kinh khủng, đến mức đôi khi tôi thấy như  ngạt thở. Đôi khi tôi ước gì anh bỏ tôi đi mà không làm tôi bị tổn thương. Tôi biết điều đó là không thể. Vì anh không bỏ tôi. Đơn giản là tôi biết. Vì anh là người tình chung thuỷ nhất. Anh chỉ có tôi và vợ. Và anh chỉ ra đi khi nào tôi ra lệnh cho anh hoặc khi tôi có người đàn ông khác. Nhưng tôi không muốn ra lệnh cho anh rời bỏ tôi. Còn với những người đàn ông khác thì tôi lại không hợp. Tôi biết thế vì tôi đã có một vài “người đàn ông khác”. Chủ yếu là để chạy trốn khỏi anh.
Đó là vào hai năm trước đây. Anh phải đi công tác mấy tuần ở Brussel. Từ khi chuyển sang làm cho công ty Internet này thì anh hay phải đi xa. Tôi sẽ bay đến chỗ anh vào ngày cuối cùng. Chúng tôi đã lên kế hoạch từ hai tháng trước đó. Chỉ riêng kế hoạch đã khiến tôi ngây ngất. Đến Bruksel, anh gọi điện cho tôi hàng ngày. Tôi đã chuẩn bị sẵn sàng. Chúng tôi sẽ được ở bên nhau bảy ngày tám đêm. Hạnh phúc biết bao! Tôi đã dùng thuốc để kỳ kinh không rơi vào tuần ở Bruksel đó. Thứ sáu tôi sẽ bay, thế mà thứ tư tôi bỗng bị sốt. Trên ba mươi chín độ. Tôi khóc vì bực tức. Tôi chỉ muốn bóp cổ cô bạn đã mang virus cúm đến cơ quan để tôi bị lây. Tôi đã uống hàng vốc vitamin C, nuốt aspirin, mua về một túi nặng cam và chanh, và ăn lấy ăn để với hy vọng là sẽ khoẻ lại trong bảy ngày tám đên ở Bruksel. Giống hệt như một dự án trong công việc. “Bruksel, tức là sức khỏe bằng mọi giá”. Khi tất cả chẳng ăn thua gì, tôi bắt đầu uống tất cả mọi loại kháng sinh mà tôi tìm thấy trong hộp thuốc. Phần lớn đã hết hạn sử dụng, vì thông thường thì tôi đã bao giờ bị ốm đâu. Vào đúng hôm thứ tư, khi thuốc kháng sinh đã hết mà tôi vẫn sốt trên ba mươi chín độ và mỗi lần ho tưởng như có ai thúc xẻng vào lưng mình, tôi đành phải đến khám ở phòng khám tư nhân cạnh chỗ làm.
Tôi đứng trong một hành lang hẹp để chờ. Trong một cái ghế trước phòng khám phụ sản là vợ anh đang ngồi đọc sách. Phía dưới cửa sổ, bên một cái bàn thấp, con gái anh đang vẽ gì đó lên một tờ giấy to. Khi tôi đi vào, cô bé ngẩng đầu lên và cười với tôi. Nó cười hệt như anh. Bằng cả khuôn mặt. Và cũng nháy mắt hệt như anh. Tôi cảm thấy tay mình run rẩy. Đúng lúc ấy vợ anh được gọi tên, đứng dậy. Chị ta gấp sách, nói gì đó với con gái và nhìn tôi cười, chỉ vào cái ghế trống. Chị ta đi qua tôi trong hành lang hẹp, chạm cả cái bụng vĩ đại vào tôi. Cái thai đã ở những tuần cuối.
Mắt tôi tối sầm lại. Tôi đến bên cửa sổ, và mặc cho mọi người phản đối tôi vẫn mở toang cửa và hít thật sâu. Một lát sau, khi đã cảm thấy dễ chịu hơn, tôi đóng cửa sổ và đi ra. Con gái anh nhìn tôi kinh ngạc, nó không hiểu tôi bị làm sao.
Tôi đã không cần đến kháng sinh nữa. Dọc đường, tôi quẳng hết số chanh cam trong túi vào sọt rác. Aspirin thì tôi vứt vào cái sọt tiếp theo. Tôi chợt mong mình ốm đến thế. Đầu tiên là ốm thật nặng, sau đó là trốn đi đâu đó để không ai có thể tìm thấy. Để ôm con gấu nhung từ hồi bé vào lòng và trốn trong một mảnh vườn hoang vắng nào đó ở xa thành phố.
Khi về đến khu tập thể, tôi không còn đủ sức để leo lên tầng tư. Cứ được một tầng tôi lại dừng lại nghỉ. Mười lăm phút, có khi lâu hơn. Tôi bỗng ốm nặng. Đùng như tôi muốn. Và để nguyên xi quần áo, tôi thiếp đi trên đivăng. Tôi không đủ sức để thay quần áo và vào phòng ngủ. Tôi mơ thấy con gái anh nhìn thấy tôi sợ quá bèn trốn trong tủ và chơi với con gấu nhung, nó lấy dĩa moi hai hạt cườm đen ở mắt con gấu ra.
Hơn sáu giờ tối tôi mới dậy. Tôi đốt vé đi Brussel trong lavabô. Sau đó rút dây điện thoại ra. Trước đó tôi đã gọi thợ mộc đến thay khoá cửa. Để anh không bao giờ có thể vào đây được nữa. Lúc ông thợ mộc đi, tôi khóa cửa bằng khóa mới và cất chìa dưới gối. Ngày hôm đó tôi đã quyết định khi nào khỏi ốm, tôi sẽ tìm cho mình một người đàn ông khác. Và tôi sẽ có bầu ngay với anh ta. Điều đó sẽ chắc chắn hơn cả việc thay khoá cửa.
Đầu tiên tôi khóc hoặc ngủ. Sau đó máy bay đi Bruksel cất cánh mà không có tôi. Cũng ngày hôm đó, ho giảm đi, cái xẻng thọc vào lưng tôi cũng biến mất. Khi đã giảm sốt, tôi mới nhận thức được rằng chắc chắn anh sẽ không biết tại sao điện thoại của tôi không hoạt động và tại sao lại không có tôi trong chuyến bay ấy. Và tại sao tôi không ở cơ quan. Tôi chắc là những tiếng chuông hay tiếng gõ cửa mà tôi bỏ qua trong mấy ngày vừa rồi là của một ai đó trong đám bạn anh hoặc có khi là của chính anh.
Những ngày, những đêm Brussel của tôi cứ qua đi, và tôi đi từ giai đoạn "tại sao anh lại có thể làm một việc hèn hạ như thế đối với mình" đến giai đoạn "nhưng anh đã làm gì hèn hạ đối với mình cơ chứ?". Tôi đã tưởng tượng ra những gì? Rằng anh về nhà với vợ rồi họ chơi cờ vua hoặc xem những tấm ảnh từ thời trẻ suốt đêm ư? Nhất là khi chị ta đâu có phải là “mụ già trên dưới một tạ ở nhà”, còn tôi là “cô bồ 90-60-90 ở cách chín phố”. Vợ anh là một phụ nữ đẹp. Nhưng đẹp như tôi nhìn thấy ở phòng khám, ngay trước kỳ sinh nở thì đã khiến tôi phải đau đớn.
Và cái bụng ấy, khi chị ta khó nhọc lách qua tôi trong cái hành lang hẹp. Khi chị ta chạm bụng mình với đứa con của anh trong ấy vào bụng tôi, tôi cảm thấy như  bị ai đó dí cái bàn là nóng bỏng với dòng Joanna 30.01.1978 vào rốn. Giống như người ta đánh dấu cừu hay bò.
Vì tôi đã có trong não mình một sơ đồ tâm lý, trong đó vợ anh gần như là mẹ anh. Không tình dục. Là một tình địch, nhưng theo kiểu mẹ chồng. Một mẫu rất vô lý – Freud có thể tự hào vì tôi – mà tôi tự xây dựng cho mình. Chưa bao giờ tôi hỏi anh có ngủ với vợ không. Cũng chưa bao giờ tôi hỏi anh có muốn có thêm con với vợ không. Đơn giản là tôi chủ ý cho rằng một khi anh đã để trong tôi tinh dịch của anh thì việc anh để nó trong một người phụ nữ khác là một việc độc ác. Đặc biệt là trong một phụ nữ thần thánh, không tình dục như vợ anh.
Với tôi, chị ta như được bao bọc bởi một sự sùng bái thành kính. Chỉ có tôi mới là kẻ không ra gì. Chị ta có quyền được anh kính trọng, còn tôi chỉ có quyền đối với cơ thể anh, với tình cảm của anh mà thôi. Tôi đã nhầm cái mà chuyên gia tâm lý dự báo là chứng loạn thần kinh chức năng với hình mẫu của cuộc đời, và chính cái hình mẫu đó đã vỡ tan thành vô vàn mảnh vụn ở chỗ chờ trong phòng khám, khi cái bụng mang thai của vợ anh chạm vào bụng tôi. Cho nên chính ra tôi phải giận mình vì đã dựng nên những hình mẫu không tưởng. Thế mà tôi lại giận anh. Rằng anh đã lên giường với vợ thay vì phải từ chối vì niềm kính trọng những bài thánh ca của chị ta. Và cái bụng vĩ đại của chị ta là một minh chứng hiển nhiên cho điều đó.
Ngoài ra tôi đã đánh giá quá cao tình dục trong mối quan hệ của tôi với anh. Và rất thô thiển. Chính thế. Thô thiển và tầm thường. Tình dục là một trong những cách ràng buộc tình cảm phổ thông nhất, rẻ nhất và dễ nhất. Cho nên nó hay được đánh giá cao. Cũng vì thế mà nhiều ông về nhà ăn cơm nhưng lại đi tìm cảm xúc ở đám gái điếm.
Và cả tôi cũng đánh giá tình dục quá cao. Và cả với tôi cũng diễn ra như vậy. Với tôi, một người chuyên xin tư vấn tâm lý. Bởi tôi rất cần cảm xúc. Và vì thế mà khi cái trận cúm Brussel qua đi, tôi đã đi săn lùng chúng.
Một phụ nữ trí thức ngoài ba mươi tuổi, nôn nóng đi tìm cảm xúc trong cánh rừng rậm ấy ở bên ngoài, sẽ khó săn được gì. Mà có lẽ chính cô ta sẽ bị bắt. Thường là bị bắt bởi những tên đi săn hoặc là bắn hú họa, hoặc là nhầm những khẩu súng ở khu vui chơi có thưởng với những khẩu súng săn thật và coi phụ nữ như bông hoa nhựa mà họ bắn được bằng khẩu súng vui chơi.
Về nguyên tắc, thì một phụ nữ ngoài ba mươi rất được các ông năm mươi hoặc hơn và các cậu mười tám đôi mươi quan tâm. Đó là sự thật mà tôi đọc được ở tạp chí Phụ nữ, sau đó là trong Tâm lý học ngày nay, cái mà tôi cảm nhận được bằng chính da thịt mình.
Vì đúng là phần lớn đàn ông quan tâm chủ yếu đến da thịt tôi. Chỉ có một người – đấy là tôi nghĩ thế - đã quan tâm đến tâm hồn tôi. Ít ra thì anh ta đã nói vậy và lúc đầu anh ta hoàn toàn không muốn cởi quần áo tôi ra khi tôi mời anh ta về nhà sau bữa tối thứ hai. Tôi đã cho anh ta thời gian. Thậm chí anh ta đã có thể dừng cuộc độc thoại về bản thân mình và cho phép nói chút gì đó về thế giới của tôi. Sau khoảng hai tuần, sau một buổi hòa nhạc ở Nhà Hát Lớn, chúng tôi đi taxi về chỗ tôi. Cuối cùng thì cũng phải thầm kín một chút. Vì chúng tôi vừa nghe nhạc của Brahms, mà theo tôi thì Brahms rất sexy và tác động đến tôi rất mạnh. Nhưng đã chẳng có cái gì thầm kín xảy ra. Tối hôm ấy, trong phòng tắm tôi đã bắt gặp anh ta lôi quần lót của tôi từ giỏ đựng đồ giặt ra và ngửi. Và khi đó tôi hiểu rằng nếu anh ta có quan tâm đến tâm hồn, thì chắc chắn không phải là tâm hồn tôi.
Sau một thời gian chấp nhận thực tế là mình phải dễ coi một chút, phải thon thả, sạch sẽ, thơm tho và phải cho phép những mơn trớn vừa đủ sớm để có thể “trói” người đàn ông bên mình một lúc. Rất lạ là chỉ có những người đàn ông có vợ mới có thể chấp nhận sự thực là với tôi, chuyện thầm kín không phải là cái có thể đặt qua dịch vụ chuyến phát nhanh để trao tay vào tối thứ bẩy. Nhưng những ông có vợ thì đã có thánh mẫu của họ ở nhà và tôi không vì điều đó mà phải mất ngần ấy tiền để thay khóa cửa.
Những ông đứng tuổi chưa vợ chủ yếu theo phán quyết của tòa án, và những chàng trai chưa vợ theo định nghĩa, tất nhiên không phải là tất cả, nhưng phần lớn, đều có chung một đặc điểm: nếu không gặp rắc rối với sự cương cứng thì cũng có cương cứng với những rắc rối.
Những cậu thanh niên trẻ phần lớn là những chàng “Nội tiết”. Tôi gọi họ như vậy. Hoàn toàn do testosteron và adrenalin. Họ không biết họ làm gì, nhưng lại làm suốt đêm. Những rắc rối với sự cương cứng của họ là cứ sau mười lăm phút họ lại bị, nhưng với tôi thì sự đó chẳng đi đến đâu, còn họ thì nghĩ rằng họ đáng được thưởng huân chương vì sự đó. Sáng ra họ ra về hãnh diện như những võ sĩ, còn tôi mặt mũi sây sát vì bộ râu hai ngày không cạo của họ và chỗ ấy thì đau vì adrenalin của họ.
Những ông chạc tuổi tôi, đầu tiên họ kể suốt tối họ là ai hoặc sắp tới sẽ làm gì, sau đó họ cương lên vừa phải, nhưng họ thể hiện điều ấy rất ghê. Họ đã đọc đủ các loại sách về điểm nọ điểm kia, họ biết tất cả về khúc dạo đầu và họ coi tôi như phòng chiếu phim tại gia. Hãy ấn chỗ này, xoay chỗ kia, hãy giữ hai núm ấy ít nhất năm giây và bạn sẽ có chất lượng hình và tiếng tốt nhất. Nhưng không hoạt động. Phụ nữ không phải là dàn SONY để có thể vận hành theo hướng dẫn.
Tất cả những ông năm mươi đều tự tin rằng họ đẹp và quan trọng đúng như tất cả các chức vụ và học vị trên tấm card của họ. Họ có nhiều tóc bạc hơn, nhưng họ cũng điềm tĩnh hơn. Họ có thể chờ đợi lâu hơn, đọc nhiều sách hơn, họ có nhiều chuyện hơn để kể về các siêu vợ của mình và họ luôn trả mọi hóa đơn. Sau đó về đêm, họ bận bịu với việc làm cương cứng, duy trì và củng cố sự đó đến nỗi quên khuấy đi mất là họ tự tạo, duy trì và củng cố nó để làm gì. Họ quên khuấy cả tôi, chỉ mải chú ý đến cái mười bốn phân hoặc ít hơn của họ. Sáng dậy tôi thấy trong ví mình những tấm card thảm hại của họ mà họ đã từng hãnh diện vì chúng đến thế.
Chính xác tám mươi hai ngày sau hôm thay khoá cửa, tôi ra ga Vacsava Chính để đi Torun chuẩn bị cho một cuộc phỏng vấn của báo tôi. Tôi lấy từ ví ra tờ hai trăm zloty để trả tiền vé nhưng người bán vé không có tiền lẻ trả lại. Tôi quay lại hỏi người đứng sau có thể đổi cho tôi tờ hai trăm đó được không. Anh đứng sau tôi. Lặng lẽ cầm tờ hai trăm từ bàn tay lạnh ngắt vì kiêu hãnh và bối rối của tôi, đi đến cửa bán vé và nói rằng anh cũng mua vé đi Torun và muốn lấy chỗ gần tôi. Người bán vé đưa cho anh hai vé và chỗ tiền thừa. Anh xách cái vali của tôi và chúng tôi lặng lẽ ra sân ga. Và khi chúng tôi đi cầu thang tự động lên đường tàu đi Torun, anh đứng ngay sau tôi, rất gần và bắt đầu thở gấp, sau đó anh hôn lên cổ tôi, anh kéo nhẹ những sợi tóc của tôi đưa lên miệng. Và bạn có biết tôi cảm thấy gì không?! Đã có lần tôi đọc phóng sự viết về những người nghiện ma túy, trong đó có tả cảm giác của người nghiện bị đói thuốc vì vào tù chẳng hạn. Sau đó khi được thả ra, anh ta lại có được ma túy, anh ta sẽ ngửi hoặc chích, khi đó anh ta cảm thấy như đạt được cực khoái. Tại cầu thang tự động để ra tầu đi Torun ấy, khi anh chạm môi vào cổ tôi, tôi cũng có cảm giác chính xác như vậy. Và khi đó, tôi thoáng giật mình với ý nghĩ rằng có thể tôi nhầm lẫn tình yêu và sự  nghiện anh. Một loại nghiện ma túy. Và tôi hoàn toàn không thấy điều đó là vô lý.
Và từ cái lần đi Torun ấy, anh lại có chìa khoá vào căn hộ của tôi. Cái chìa khóa mới. Và anh lại đến chỗ làm đón tôi đi Hel, đi biển Ustka hay Bieschad. Trong thời gian đó thì vợ anh đẻ cô con gái thứ hai. Natalia.
Cái gì đặc biệt ở anh? Sao lại cái gì?! Mọi cái nơi anh đều đặc biệt! Ngay những giờ đầu tiên của anh trong cuộc đời tôi đã là đặc biệt. Lần đầu tiên tôi nhìn thấy anh, khi đang khóc trong một nhà xác ở Ý
Đó là vào năm cuối đại học. Tôi viết luận văn tốt nghiệp về các tác phẩm của tác giả Ý đoạt giải Nobel từ những năm 70, nhà thơ Eugeni Montale. Đó là tự tôi chọn. Tôi, một sinh viên văn học Roma, say mê thơ Montale, đã quyết định viết luận văn bằng tiếng Pháp về thơ ca Ý. Monika đã thuyết phục tôi đi Liguiria ở Ý. Tôi phải hoãn thời gian bảo vệ sang tháng Chín và chúng tôi đến Genua với ý định sẽ thăm thú toàn Liguria. Biết tôi áy náy về việc hoãn thời gian bảo vệ nên Monika muốn làm tôi yên lòng: “Không có bất cứ một công trình nào về Montale là sự thật, nếu người ta không chỉ một lần say rượu vang ở Genue, nơi mà Montale đã chào đời. Cậu hãy coi đây là một chuyến đi thực tế - Monika cười nói – và hãy nhớ là tớ sẽ thết cậu bữa vang ấy”.
Đầu tiên chúng tôi phải đi làm thêm, tiếp viên ở các quán bar, sau đó là hai tuần “nghiên cứu” đi từ Liguria đến Cinque Terre ở miền đông rồi đến Monaco ở miền tây, và như Monika đã vạch ra thì “không cách bờ biển quá năm kilômét và lâu hơn năm giờ đồng hồ”.
Nhưng đã không giống như kế hoạch của chúng tôi. Khi đi từ nhà hàng này sang nhà hàng khác ở Genua chúng tôi có cảm tưởng là ở đó toàn các nữ sinh viên Ba Lan và những nhân viên bảo vệ người Nga làm việc. Không đủ tiền để vào khách sạng ở Genua, chúng tôi đành rút lui khỏi bờ biển và vào sâu trong đất liền, nơi mà mọi thứ đều rẻ hơn đến năm lần. Sau năm tuần không tiền, không cả hy vọng, chúng tôi đến Avegno, một địa điểm nhỏ nằm gần đường cao tốc chạy dọc theo Vịnh Genua. Khi chúng tôi dừng lại ở một quảng trường nhỏ có đài phun nước ở trung tâm thì trời đã về chiều. Một lúc sau có một đám rước đi qua. Những phụ nữ vận váy đen, đội mũ đen và che mặt bằng những tấm mạng đen. Chúng tôi biết rằng cái màu đen đó thể hiện một điều gì đó đặc biệt. Và chúng tôi đi theo họ. Cách quảng trường không xa là một nghĩa trang với rặng cam và một nhà tang lễ nhỏ màu trắng có cây thập tự trên nóc. Trong phòng tang lễ có một quan tài nhỏ được lót bằng nhung trắng, nằm trong đó là một bé gái mặc váy lụa. Một lúc sau một người trong đám phụ nữ bắt đầu cầu nguyện nghe khá rõ. Tôi quỳ xuống bên cạnh và cùng cầu nguyện với bà ta. Bằng tiếng Ý. Vì tôi biết cầu nguyện và chửi bằng mười hai thứ tiếng. Và điều đó chẳng liên quan gì đến Văn học Ý của tôi. Đó đơn giản chỉ là thực tế mà thôi.
Chiếc quan tài đã được chuyển đến tường trên một cái băng tải không nhìn thấy, vách ngăn kim loại mở ra và chiếc quan tài như bị hút vào phía trong bức tường ngăn cách phòng tang lễ với lò thiêu. Tất cả những người có mặt đều rền rĩ sợ hãi. Rồi im lặng bao trùm khắp gian phòng và nghe rất rõ tiếng lửa cháy. Để không nghe thấy, tôi bắt đầu cầu nguyện thành tiếng. Bằng tiếng Ý, Monika nhắc lại theo tôi còn to hơn, bằng tiếng Ba Lan.
Cha của chúng con…
Bỗng nhiên tất cả mọi người trong phòng cùng cầu nguyện bằng tiếng Ý.
Sau ít phút phía sau bức tường im lặng trở lại và người phụ nữ đang khóc từ hàng ghế thứ hai, vén tấm mạng che mặt, đi đến chỗ tôi và hôn lên tay tôi. Sau đó mọi người đi ra.
Monika vẫn quỳ. Tôi ngồi chắp tay lại, hoảng sợ nhìn trân trân vào cây thập tự trên bức tường kim loại. Mọi cái diễn ra thật nhanh. Quá nhanh. Đứa trẻ bị hỏa thiêu, những bài kinh cầu nguyện và tất cả tản về nhà. Như là từ giảng đường.
Một người đàn ông thấp và rất béo đi vào nhà tang lễ. Ông ta đến chỗ Monika và nói gì đó với nó bằng tiếng Ý. Monika chỉ về phía tôi.
Mười lăm phút sau đó chúng tôi đã trở thành nhân viên của nhà tang lễ đó và của cả nghĩa trang kề bên. Chúng tôi có nhiệm vụ chuẩn bị quan tài, các bài kinh cầu nguyện trước lúc hỏa thiêu. Người đàn ông Ý béo tốt trả cho chúng tôi nhiều gấp ba lần bất cứ một nhà hàng nào ở Genua.
“Vì người ta thích và trả nhiều hơn khi một ai đó hoàn toàn xa lạ khóc những người thân của họ…: - ông ta nói.
Và chúng tôi đã làm những kẻ khóc thuê trong Công ty trách nhiệm hữu hạn Những đám tang Tốt nhất có trụ sở ở Avegno trong hai tuần. Tất nhiên là ở Agnevo có quá ít người chết để ông chủ nghĩa trang có những khoản thu nhập đáng kể, thành ra chúng tôi phải đi khóc và đọc kinh cầu cho các đám tang ở vùng lân cận: Cicagan, Nervi, Rapallo , Carasco, Comogli và thỉnh thoảng đến tận Monegli. Trong hai tuần, chúng tôi đã lót quan tài và khóc ba mươi tám lần cho đám tang của hai mươi hai ông, mười bốn bà và hai đứa trẻ con.
Cái ngày đầu tiên ấy, khi người ta thiêu xác đứa trẻ, anh vào phòng tang lễ và quỳ đối diện với tôi. Và anh nhìn vào mắt tôi khi tôi khóc. Sau đó, lúc chúng tôi quay ra quảng trường, anh ngồi bên đài phun nước. Hôm sau là đám tang của một cụ bà. Ngay từ chín giờ sáng. Đó là mẹ của ông thị trưởng Avegno. Người phụ trách phòng tang lễ yêu cầu chúng tôi khóc thật nhiều. Anh vào phòng tang lễ mười lăm phút trước khi tang lễ bắt đầu. Có lẽ anh không hiểu tại sao tôi cũng có mặt ở đó. Thêm vào đó, tôi còn quỳ bên quan tài và khóc như hôm qua. Sau đám tang, anh lại chờ bên đài phu nước và ở đó anh đã mạnh dạn hỏi tôi điều gì đó bằng tiếng Anh. Tôi đã biết anh như vậy đấy.
Anh nghỉ phép ở Liguria . Cùng với vợ. Ngày hôm đó vợ anh ở lại bãi biển Savona . Anh không thể ở ngoài bãi biển suốt ngày được. Nên đã thuê ô tô và “đi lòng vòng”. Và đến Avegno. Và vào phòng tang lễ ngay trước lúc người ta thiêu xác đứa trẻ.
“Còn em đã khóc đến nỗi anh nghĩ đó là con em, và anh đã xúc động, đã muốn ôm em để an ủi” – anh nói vào mấy ngày sau đó, khi chúng tôi cùng ăn tối trong một nhà hàng ở cảng Genua. Và lần đầu tiên trong đời tôi đã xúc động bởi cái từ “ôm em” ấy. Tôi vẫn còn xúc động cho đến tận hôm nay.
Hai tháng sau ở Vacsava anh đã hôn tôi lần đầu tiên. Thực ra chúng tôi vẫn liên hệ với nhau, nhưng hôm ấy chúng tôi gặp nhau hoàn toàn ngẫu nhiên ở hiệu sách trên Thế Giới Mới. Tôi mua sách làm quà sinh nhật cho Monika. Cuốn sách mới nhất của Gretkovska, nữ tác giả mà tôi yêu thích. Anh cũng mua một cuốn giống hệt. Cho anh. Anh rụt rè hỏi tôi có thời gian đi uống một chút vang với anh trong quán cà phê không. Tôi rỗi. Chúng tôi đã uống cả một chai. Suốt từ sáng tôi chưa ăn gì. Mà là sáng của ngày hôm trước. Vì tôi vừa mới bắt đầu một đợt ăn kiêng. Mặc dầu vậy tôi hoàn toàn chưa say. Anh thật quyến rũ. Khi anh nâng ly vang, tôi nhìn thấy cái nhẫn cưới ấy, nhưng điều đó chẳng có ý nghĩa gì. Chúng tôi ra về. Anh tiễn tôi đến tận nhà. Anh hôn tay tôi lúc tạm biệt. Một phút sau lại thấy anh quay lại. Anh đuổi kịp tôi ở tầng một và đơn giản là anh ôm và hôn tôi. Vào má nhưng không phải do thiện cảm. Đúng ra là anh đã dùng lưỡi để đẩy hai hàm răng tôi ra.
Sáng hôm sau anh gọi điện đến cơ quan cho tôi. Xin lỗi vì những gì đã xảy ra “ở cầu thang”. Buổi tối một ai đó đã mang đến nhà tôi những bông hoa của anh. Và tất cả những tập sách của Gretkovska, được gói trong một cái hộp các-tông bọc giấy bóng. Thỉnh thoảng anh đến dưới nhà tôi, hỏi qua điện thoại nội bộ, rằng tôi có thể đi dạo với anh không. Tôi xuống và chúng tôi đi dạo. Sau một thời gian, tôi chợt nhận thấy mình không còn gặp gỡ với bất kỳ ai vào buổi tối nữa và tôi sắp xếp kế hoạch của mình để có mặt ở nhà, để nhỡ anh có nẩy ra ý định đến chỗ tôi, bấm chuông và mời tôi đi dạo. Những ngày anh không đến, tôi thấy nhớ anh. Từ hồi đó, cho dù chưa thể gọi tên cái đã có giữa chúng tôi, tôi bắt đầu sắp xếp để cuộc sống của mình phù hợp với những kế hoạch của anh. Từ hồi đó, tôi đã chờ tiếng chuông điện thoại, hay tiếng chuông cửa của anh. Từ hồi đó tôi đã không chịu nổi những ngày cuối tuần, tôi sung sướng mỗi khi thứ hai đến và tôi cứ liên tục kiểm tra điện thoại di động của mình. Như vậy tôi đã bắt đầu là người tình từ rất sớm. Thậm chí từ khi anh còn chưa biết đến điều đó.
Sau một tháng tôi bắt đầu mong rằng một lần nào đó, sau khi đi dạo, anh sẽ cùng tôi lên nhà. Nhưng anh chỉ thỉnh thoảng mới chạy lên tầng, như lần đầu, và hôn tôi.
Hai tháng sau, vào ngày sinh của tôi, anh đến vào buổi tối mang theo những tấm ảnh chụp hồi ở Liguria . Anh đã không báo trước cho tôi qua điện thoại. Đơn giản là anh bấm chuông, tôi mở cửa, đầu vẫn quấn khăn tắm, anh đứng đó với những bông hồng. Chúng tôi cùng xem ảnh và nhắc lại những kỷ niệm. Tôi không cả nhấc điện thoại để nhận những lời chúc mừng sinh nhật. Tôi thấy tiếc thời gian. Khi chúng tôi vào bếp để pha trà, anh đứng sau lưng tôi, vén áo len của tôi, mở khóa nịt vú và hôn sống lưng tôi. Tôi quay người lại, giơ hai tay lên, anh kéo cái áo len của tôi qua đầu. Tôi nhắm mắt lại và trao cho anh làn môi mình.
Đương nhiên là anh rất độc đáo! Thực sự độc đáo. Khó lòng gặp anh ngoài đường hay nhìn vào mắt anh mà không cảm thấy đó là một con người đặc biệt, người mà ta muốn cùng chia sẻ thời gian. Và tôi ghen với vợ anh nhất chính là vì điều này. Tôi ghen vì chị ta có nhiều thời gian của anh cho riêng mình đến thế.
Vì trong thời gian ấy có thể nghe anh nói. Mà tôi thì trong tất cả những gì thấy ở anh, cái mà tôi thích nhất là được nghe anh nói. Trong những đêm của chúng tôi – tôi nghĩ có thể anh sẽ không hài lòng khi biết rằng – tôi nhớ những câu chuyện của anh chính xác hơn là những gì chúng tôi làm trước những câu chuyện đó.
Anh gọi cho tôi vào buổi sáng, vào ban ngày, thỉnh thoảng thậm chí cả vào ban đêm, và nói bằng một giọng hưng phấn không thể kìm nén: "Em nghe đây, anh có chuyện này phải nói với em ngay lập tức".
Và tôi biết rằng chỉ bằng một câu duy nhất ấy, anh đã đặt tôi lên trên tất cả. Trên cả vợ anh. Bởi chính tôi chứ không phải ai khác, được nghe kể về những thành công, những thất bại, những cảm xúc, những kế hoạch hay những suy nghĩ của anh. Là người đầu tiên. Đầu tiên tuyệt đối. Và với tôi, đó là bằng chứng đích thực của tình yêu. Trong sáu năm, chưa một lần anh nói với tôi là anh yêu tôi, nhưng để bù lại, tôi là người đầu tiên được nghe tất cả. Với tôi, cho đến cuối đời, không một "anh yêu em" nào có thể thay thế được "em nghe đây, anh có điều này phải nói với em ngay lập tức". Tôi hiểu rằng điều đó quan trọng với anh như thế nào, bởi có một lần trong quán bia, tôi tình cờ được chứng kiến anh tranh luận gay gắt với một người bạn về đề tài: phản bội bắt đầu từ lúc nào. Tôi hãnh diện khi nghe anh nói rằng sự  phản bội bắt đầu khi mà lẽ ra vợ phải là người đầu tiên mà ta muốn nói một điều gì đó quan trọng thì ta lại "khát khao được nói ngay lập tức với một người phụ nữ khác" và “để phản bội, hoàn toàn không nhất thiết phải ra khỏi nhà, vì chỉ cần có điện thoại hay vào mạng là đủ”.
Từ sáu năm nay, tôi luôn là người đầu tiên được nghe anh nói về tất cả những gì quan trọng nhất. Đôi khi anh phải chờ cho đến sáng. Đôi khi, những lần anh đi nước ngoài, anh phải chờ đến vài ngày, nhưng thường thì anh đến chỗ tôi ngay. Vì tôi phải là người đầu tiên biết về tất cả những gì quan trọng nhất đối với anh. Sáu năm qua anh không hề phản bội tôi. Thậm chí với vợ anh.
Những gì anh kể, bao giờ cũng thiết yếu như thế này… như thế này. Thiết yếu. Hoặc là anh gặp phải những vấn đề bình thường không thể xảy ra, hoặc là anh quá nhạy cảm, nên mọi việc được anh cảm nhận đều khiến anh lo sợ, xúc động, choáng váng hay bối rối. Một số người thiết tha với cả thế giới, một số khác lại thích đập phá. Anh thuộc dạng người thứ nhất. Và anh hay kể cho tôi nghe về sự thiết tha với thế giới của mình.
Giống như cái lần anh từ Frankfurt về ngay trước lễ Giáng sinh và kể cho tôi buổi sáng đầu tiên ở đó, khi anh trên đường từ khách sạn ra trung tâm thương mại, đã có một người đàn ông chống ba toong trắng đi đến chỗ anh trong tàu điện ngầm như thế nào. Họ đi như thế trong im lặng một lúc, sau đó người đàn ông nọ bắt đầu kể trên Đảo Canary đẹp ra sao. Vịnh Lanzarote nhìn như thế nào sau một trận mưa xuân và màu sắc của những cây xương rồng mọc trên núi lửa sau một trận phun trào ở Palma đang trổ hoa, và những bông hoa của chúng mịn như nhung và rằng chân trời có màu xanh nhất là vào tháng Năm. Sau đó đến một ga, người đàn ông đứng dậy, nhìn anh cười rồi xuống ga. Và anh đi trong chợ, suốt cả ngày không thể quên được ánh mắt nhìn của người đàn ông với đôi ba toong trắng.
Hay như vào cái ngày mười một tháng Chín ấy, anh đến nhà tôi và chúng tôi ngồi im lặng rên sàng nhà, mắt dán vào màn hình tivi và bỗng cảm thấy mình chẳng hiểu gì về thế gới. Anh sợ. Anh ngồi sau lưng tôi, ôm tôi thật chặt và ngả đầu vào gáy tôi. Anh run. Và nói bằng một giọng tắt dần. Tôi yêu anh cả vì lẽ đó nữa, là anh có thể sợ như vậy và không xấu hổ khi để cho tôi biết điều đó. Anh, người lãnh đạo hàng trăm con người với tính nghiêm khắc đến độc đoán, nhưng công bằng và trung thực một cách thái quá, người mà hầu như ai ai trong công ty cũng nể sợ. Anh, người không bao giờ đồng ý ngồi ở chỗ của sếp, khi chỉ cần có một điều gì đó không ổn. Anh lập tức đòi cầm lái và tự mình ngồi sau vô lăng.
Không một người đàn ông nào mà tôi từng biết lại sợ hãi đẹp như anh. Tôi không bao giờ quên được, vào cái ngày mười một tháng Chín ấy, lúc anh đứng dậy và lần đầu tiên anh gọi điện cho vợ từ nhà tôi. Và mặc dù tôi đã muốn khóc khi nghe anh nói “Joasiu…”, tôi vẫn cảm thấy điều đó thật đẹp và nếu như anh không làm thế, có lẽ tôi đã không tôn trọng anh như tôi vẫn tôn trọng anh.
Hôm ấy, nhìn những hình ảnh không thể tin được từ New York , lần đầu tiên chúng tôi thực sự nói về Chúa và tôn giáo. Một người theo đạo không làm lễ rửa tội, chỉ đến nhà thờ vào buổi chiều hoặc tối, khi chắc chắn không còn cha đạo ở đó, sau chuyện, khi mà không một ai trong số họ chịu chôn cất cha anh, người đã bị người vợ đầu tiên bỏ đi, và không còn sự lựa chọn nào khác, ông đã đồng ý ly dị. Anh ngồi sau lưng tôi, thầm thì rằng anh ước gì gửi theo được một toa tầu đến Asyz hay Mekka những thầy phù thủy và những người trưởng giáo quan trọng nhất của tất cả các tôn giáo. Và sao cho trong toa còn có một nữ tu sĩ đầy ma thuật và tin rằng những người chết hiện tại vẫn đang du ngoạn giữa chúng ta và rằng nhờ một con búp bê làm từ vải vụn và kim khâu có thể làm nên sự sung túc hay vụ mùa bội thu trên toàn đất nước. Sao cho bên cạnh nữ tu sĩ là một người theo đạo Phật, người tin rằng Chúa là một con kiến hay một hòn đá. Còn dưới sửa sổ của Lão Tử, người nói với hàng triệu dân Trung Quốc rằng Âm và Dương là Sự thật và Dối trá, là Đàn bà và Đàn ông, là Thiện và Ác hòa quyện vào nhau trong Đạo hoặc Lão và cuối cùng thì mọi cái đều là Vô vi, dịch sát nghĩa tức là “vô nghĩa”. Và một giáo sĩ Ba Lan từ New York đến ngồi bên cửa, đối diện với ông ta là vị lãnh tụ Hồi giáo râu ria rậm rạp, vị lãnh tụ quan trọng nhất của các nhà thờ Hồi giáo Al-Ahar nổi tiếng nhất. Và để tất cả cùng xuống tàu tại Mekka hay Asyz, rồi cùng đứng và cùng nói mỗi người bằng một ngôn ngữ của mình, rằng không một tôn giáo nào có thể thanh minh cho việc giết chết một nữ thư ký người Palestin đang mang thai trên tầng 104 của WTC. Và để mọi người cùng nói rằng không thể giết bất kỳ ai nhân danh Chúa, hay con búp bê bằng vải vụn hay nhân danh con kiến. Và anh cứ thầm thì bên tai tôi như thế, còn tôi nước mắt đầm đìa và càng lúc càng yêu anh nhiều hơn.
Trong những khoảnh khắc ấy, tôi muốn là tất cả đối với anh. Và không bao giờ để anh phải mất lòng tin hay thất vọng. Nhưng giống như đối với mẹ. Bởi với mẹ, nhiều điều tôi làm là vì bà chứ không phải vì bản thân mình. Không bao giờ tôi quên được cái lần mẹ mua cho tôi đôi giày trượt băng và chúng tôi cùng ra sân băng. Khi đó tôi mười hai tuổi. Tôi không thể trượt được. Ngoài ra tôi còn không thích nữa. Nhưng mẹ tôi lại coi cái việc trượt băng như một phép thử của “một sự giáo dục tốt”. Tôi cảm thấy một cách có ý thức rằng tôi không chỉ trượt băng. Khi tôi ngã trên sân băng, thì cả cái tôi của mẹ tôi, người vợ góa của một sĩ quan quân đội, đã “một mình nuôi dậy con nên người”, cũng ngã theo. Tôi đã rất xấu hổ khi ngã và không dám nói với mẹ là tay tôi bị đau. Cho đến tối, khi tay tôi như đi mượn và tôi bị sốt vì đau, tôi mới kể với mẹ. Tay tôi đã bị gãy ở hai chỗ. Lần tôi kể cho anh nghe về chuyện này – tôi không thể quên được tay anh chắp lại như đang cầu nguyện – nỗi sợ hãi trong mắt anh và sự im lặng lúc đó.
Có cái gì đặc biệt đến thế trong anh? Trong anh còn có điều này đặc biệt nữa, đó là anh không ngừng “đòi hỏi” tôi. Không kể tuổi tác, anh như một cậu trai trẻ, lúc nào cũng chỉ nghĩ về “mỗi chuyện ấy”, bị cương cứng ngay cả khi nghe quốc ca. Vừa nghe xong quốc ca, rời bàn tay yêu nước ra khỏi ngực trái anh đã muốn đặt ngay bàn tay đa tình của mình lên ngực phải tôi. Điều này nhất định vun đắp nhiều cho cảm xúc của một phụ nữ đã ngoài ba mươi tuổi – được khát khao một cách thú tính và không ngưng nghỉ. Ngoài ra còn có được những giây phút ngạt thở không thể quên và cảm giác đau tuyệt vời nơi bụng dưới.
Trong những lúc như vậy, bỏ mặc tất cả, anh ghé sát vào tai tôi và thì thầm rằng anh khát khao tôi. Trong xe buýt, khi “không hiểu tại sao lại thế”, rằng chúng tôi đi về nhà tôi lúc nghỉ trưa để một tiếng sau phải quay lại cơ quan và anh lại gọi ngay cho tôi hẹn chiều sẽ đến. Trong nhà hát, lúc giải lao, anh giữ tôi lại cho đến khi tất cả đã về chỗ, anh liền kéo tôi vào nhà vệ sinh nữ và chúng tôi đã yêu nhau ngay trong đó. Trong taxi, khi đến bãi đỗ xe, anh nháy mắt với lái xe, đưa cho anh ta ít tiền lẻ và bảo anh ta ra ngoài “một lúc” và “khóa trái chúng tôi lại”. Chưa bao giờ người lái xe lại từ chối.
Vâng! Ở bên cạnh tôi biết ngay là anh muốn tôi.
Chắc chắn bạn sẽ nghĩ rằng sở dĩ anh làm như thế vì không có thời gian để “nguội bớt”, khi mà cứ ở bên tôi từ sáng này đến sáng khác, từ thứ hai này đến thứ hai khác. Giống như tôi cũng nghĩ vậy, nhất là khi nghe mấy cô bạn gái kể rằng những anh chồng mới cưới của họ sau khoảng ba bốn tháng là bắt đầu có vấn đề “giảm hệ số đòi hỏi đối với vợ”, như chị Kizia ở phòng tài vụ định nghĩa. Thông minh, điềm đạm, không có con, đã hai lần ly dị và ba lần lấy chồng. Anh không gặp phải vấn đề với cái hệ sống ấy. Tôi biết chắc chắn như vậy. Đã có bốn tháng như thế trong vòng sáu năm, khi anh ở với tôi hàng ngày. Và ngày nào chúng tôi cũng bắt đầu hay kết thúc ở trên giường. Giờ đây khi nghĩ lại, tôi tưởng hình như chúng tôi không hề ra khỏi giường.
Tôi thường nghĩ, liệu đã – lúc đó tôi cho rằng không thể ở thời hiện tại được – có thời kỳ nào như vậy trong cuộc đời anh, rằng anh cũng muốn vợ mình như thế. Chỉ có một lần, một lần duy nhất tôi hỏi anh về điều này. Trên bãi biển ở Hell vào lúc trời hửng sáng.
Anh đến cơ quan tôi vào chiều thứ sáu. Anh gọi điện từ dưới thường trực. Tôi xuống bãi đỗ xe, ngồi vào xe anh và chúng tôi đi từ đó vào trung tâm Vacsava để đến bãi biển ở Hell.
“Anh biết là em không có kế hoạch gì cho cuối tuần – anh nói và nháy mắt. – Đi với anh nhé, được không…”
Và điều này khiến tôi đau đớn kinh khủng. Rằng anh biết là tôi không có kế hoạch gì cho cuối tuần. Và rằng anh còn biết chắc kế hoạch của tôi chính là anh. Và rằng tôi chờ anh. Và điện thoại của tôi chờ anh, cả cánh cửa nhà tôi, cả chiếc giường của tôi nữa. Và rằng vì chờ anh, buổi sáng thứ bảy tôi vội vã đi mua bánh mỳ ở góc phố vì sợ rằng có thể anh lại gọi điện đúng vào lúc tôi không có nhà. Và rằng để đề phòng, tôi mua nhiều gấp đôi số bánh mỳ và trứng, vì biết đâu nhỡ anh đến mà không gọi điện thì sao. Tôi mua cả cà chua nữa. Bởi anh rất thích món trứng chưng với cà chua.
Anh lên kế hoạch cho anh và cho tôi mà không cần hỏi tôi một lời. Anh cứ tự nhiên đánh xe đến bãi đỗ xe phía dưới cơ quan tôi vào thứ sáu, sau giờ làm việc. Tôi vào xe. Anh hôn tay, hôn cổ tôi. Tôi nói dối là “đã có kế hoạch cho cuối tuần”. Lúc đầu anh làm như rất thất vọng và lặng lẽ chở tôi về khu tập thể của tôi. Tôi ra khỏi xe. Anh chờ. Sau đó tôi giả vờ là mình đã thay đổi kế hoạch rồi lại chui vào xe anh.
- Em đổi chương trình. Vì anh. Lần cuối đấy nhé – tôi nói, giả vờ bực bội.
Lần nào anh cũng cười như một đứa trẻ được cho quà và chúng tôi đi Hell, Kazimierz hay Bieschad. Có lần chúng tôi còn đi thẳng từ khu tôi ở đến tận Praha. Và lần nào tôi cũng có cảm giác “như lần cuối cùng”, và lần nào tôi cũng có cảm giác như ước mơ của mình được thực hiện. Cái sự thay đổi chương trình mà tôi hoàn toàn không có ấy.
Tôi nắm tay anh, còn anh kể cho tôi nghe những gì xảy ra với anh trong những ngày gần nhất. Trong mỗi chuyến đi như vậy, chúng tôi có phần giống như những học sinh được bố mẹ thả cho đi trại hè. Lúc thì cười đau cả bụng, lúc thì im lặng hàng kilômét, lòng đầy cảm xúc và chạm nhẹ vào tay nhau. Bạn có biết rằng có thể có cực khoái chỉ bằng việc mơn trớn mu bàn tay?
Đôi khi chúng tôi cùng nghe những bài hát mà tôi yêu thích. Đôi khi anh bất ngờ dừng lại ở một gara bên rừng nào đó để hôn tôi. Đôi khi anh bảo tôi đọc cho anh nghe cuốn sách mà anh muốn đọc nhưng không thể moi đâu ra thời gian. Bạn có biết rằng việc cùng đọc chung thành tiếng một cuốn sách còn gắn kết người ta với nhau chặt hơn là cùng gửi tiền vào quỹ tiết kiệm?
Đôi khi anh kể cho tôi về những điều tưởng như hoang tưởng, nhưng lại là những bài giảng thực về vật lý hay thiên văn học. Bởi anh, như chính anh nói, “ là một kỹ sư tin học ngoài ý muốn”, nhưng nếu có ai hỏi thì bao giờ anh cũng bảo là mình là một nhà vậy lý. Và khi trí tưởng tượng chiếm lĩnh đầu óc anh, anh dừng xe bên vệ đường, lấy giấy hay danh thiếp ra và vẽ cho tôi xem lý thuyết về vũ trụ. Giống như có lần, khi anh bỗng nhớ đến những vũ trụ sơ sinh ấy. Thì riêng cái tên đã tác động lên tôi khiến tôi muốn biết tất cả ngay lập tức. Vũ trụ sơ sinh! Toàn bộ vũ trụ sơ sinh như những bọt bong bóng xà phòng, chỉ có điều không phải từ xa phòng, mà là từ khoảng không được hình thành sau Vụ Nổ Lớn hoặc sau sự sụp đổ của một hố đen. Những đứa trẻ sơ sinh được ra đời từ bọt vũ trụ hoặc từ những cặp hố đen, lấp đầy vũ trụ cha mẹ. Chúng chẳng phụ thuộc gì vào họ theo nghĩa của những định luật vật lý chi phối họ. Anh dừng xe lại ven đường và giải thích cho tôi về sự chấp nhận cái vũ trụ đó.
Và khi cuộc hành trình kết thúc, chúng tôi đã tới gần Hell, Kazimierz hay Bieschad, tôi biết rằng lần sau, tôi sẽ lại “thay đổi chương trình” vì anh, và cũng “nhất định là lần cuối”. Người đàn bà đã trở thành người tình như vậy đấy.
Cuộc hành trình kết thúc. Nhưng đó mới là bắt đầu. Đến lúc đó chúng tôi mới dựng lều và chui và túi ngủ. Như cái lần ở Hell. Đó là vào cuối tháng Tám. Chúng tôi ở trong một căn nhà gỗ nhỏ thơm mùi bạch dương và nhựa thông bên bờ biển. Cả đêm không ngủ. Đến một lúc, anh dậy và vào phòng tắm lấy ra cái khăn tắm trắng rồi quấn tôi trong chiếc khăn đó. Chúng tôi đi ra ngoài hiên, có hàng rào bằng những cọc gỗ. Mặt trời đang ló rạng. Chỉ có ở Hell và ở Key West Florida , mặt trời mới mọc như thế, nó khiến bạn phải tin vào Chúa nếu như cho tới giờ bạn chưa hề tin.
Chúng tôi ngồi ngoài hiên, mê mẩn nhìn về phía chân trời. Anh luồn tay dưới khăn, chạm vào bụng tôi, tay kia đưa cho tôi chai sâmbanh đã mở. Cho tới bây giờ tôi vẫn không biết, buổi sáng hôm ấy, rượu hay Chúa đã đẩy mặt trời lên khỏi đường chân trời đẹp đến thế, để tôi bỗng cảm thấy gắn bó với anh vô cùng. Đã có khi nào bạn cảm nhận được cái gì đó giống như vậy trong mối quan hệ với một người đàn ông chưa? Bạn có cảm giác như anh ấy là hoàn toàn thuộc về bạn? Bạn bỗng thấy có một mối ràng buộc thần bí và thiêng liêng giữa hai người? Tôi đã cảm nhận được tất cả, lần lượt, ở đó, ở cái hiên nhà bừa bộn ấy ở Hel. Và có lẽ vì vậy mà tôi bỗng đủ can đảm để nói:
- Ước gì em được là người đàn bà duy nhất của anh. Duy nhất! Anh hiểu không? Và biết chắc rằng cả sáng mai, cả thứ hai tuần sau và cả vào lễ Giáng Sinh em vẫn sẽ có anh. Anh hiểu không?Tôi khóc.
- Tôi muốn được là người đàn bà duy nhất của anh. Chỉ thế thôi.Anh nghiêng đầu. Co người lại như thể những điều tôi vừa nói là một cú đấm và anh đang chờ những cú đấm tiếp theo. Anh rút ngón tay ra khỏi cổ chai sâmbanh và người cứng đờ ở tư thế ấy. Anh im lặng. Một lát sau, anh đứng dậy và đi ra phía biển. Tôi ngồi không thể nhúc nhích. Anh trở lại, chạm vào đầu tôi và nói khẽ: “Tha lỗi cho anh”.
Sau đó anh xuống bếp và chuẩn bị bữa sáng. Ngày hôm đó chúng tôi đã không yêu nhau. Cả đêm tiếp theo cũng không. Cuối cùng chúng tôi lặng lẽ trở về Vacsava.
Chính lúc đó, khi từ Hel về, tôi hiểu rằng anh sẽ không bao giờ chỉ là người đàn ông của tôi. Tôi chỉ có thể có được anh nguyên vẹn trong từng giai đoạn. Và tôi phải chấp nhận điều đó. Nếu không thể có được cả cái bánh, thì đành vui với việc có được vài trái nho khô trên nó vậy. Hơn thế, cần phải sống bằng những khoảnh khắc, cho dù có muốn cất chính trái tim mình vào tủ lạnh. Và trên đường trở về, khi đã vào địa phận Vacsava, tôi đã cảm thấy yên phận, đến mức lại chạm vào tay anh. Nơi những tĩnh mạch của anh nổi lên rõ nhất. Và khi về đến khu tập thể, anh đã lên phòng tôi, xách vali cho tôi. Và anh đã ở lại qua đêm. Và tôi cứ cam phận như vậy cả đến hôm nay nữa.
Mai là sinh nhật tôi. Và kỷ niệm ngày cưới của anh. Đã chín tuần nay tôi không có kinh. Tôi sẽ có đứa con của anh. Tôi đã không còn sợ cái nhẫn ấy nữa. Ngày mai tôi sẽ nói với anh, rằng không thể mua hai bó hồng để tặng cho hai người đàn bà ở hai vũ trụ khác nhau, tách rời nhau.
Chắc chắn anh sẽ hiểu và sẽ rời bỏ chúng tôi. Nhưng dù thế thì vẫn còn lại trong tôi cả một vũ trụ. Vũ trụ sơ sinh.

-----------------------------------------------------

Post truyện ngắn này là để cho H. Chúng ta đều là những kẻ hiểu nhau... Tin rằng em sẽ "tỉnh táo" trong cuộc đời...

Đọc tiếp ...

29 tháng 10, 2010

Ngoài tầm bão xoáy

-Truyện ngắn của Tiêu Đình-

Bỗng công ty có thêm một nữ cán bộ, như từ trên trời rớt xuống, dưới đất chui lên. Không theo quy luật nhích dần lên "trên chết dưới lếch". Cũng chẳng phải từ nguồn nhân sự đã được đào tạo, quy hoạch lâu nay...

Cô ta tên Mộc, Thanh Mộc. Đã đến tuổi "nhi lập" mà vẫn chưa lập gia đình. Còn việc cô đã trải qua một lần "khói lửa" chỉ là tin đồn, không có bằng chứng, hiện vật nào cả. Điểm nhấn ở con người cô Mộc có lẽ là đôi mắt. Đôi mắt khi thì hình viên đạn, khi lại tròn vo, đen lánh như hai hạt nhãn. Bình thường mắt cô Mộc hơi đờ đẫn, buồn buồn. Nhưng khi có hơi đàn ông vào một chút là láo liêng, linh hoạt hẳn ra. Nếu đôi mắt là "cửa sổ của tâm hồn" như một ai đó đã nói, thì không biết cái sự khép mở ấy rồi sẽ đưa ta hun hút về đâu. 

Cô Mộc đẹp dáng, thông minh, lại có tài giao tiếp. Theo kinh nghiệm ông bà để lại thì đó là loại người khôn: "Chim khôn kêu tiếng rảnh rang. Người khôn ăn nói dịu dàng dễ nghe". Qua điện thoại cũng như ngoài cuộc sống đời thường, giọng cô lúc nào cũng trong veo và dẻo quoẹo như có nam châm. Gần ai là y như người đó bị hút dính cả đời, khó mà gỡ ra nổi. Nghe nói, trước khi về công ty, lực hút lạ lùng ấy cũng đã kéo ngã rụp cả ghế lẫn người một tay cán bộ từng có biệt danh đáng gờm: "sát thủ mặt sắt".

Bảo vệ cơ quan là người đã đứng tuổi, đang nghiên cứu kinh dịch, mê tướng số như người ta mê số đề, bóng đá… Không biết thấy bộ dạng cô Mộc thế nào mà lại hỏi một câu nghe như điện giật: "Mộc, nhưng là tòng thảo mộc hay bá vương mộc?". Cô Mộc lắc đầu, cười cười như mới được truy lĩnh lương tăng. "Dạ, không biết, em không biết!". Từ đó mọi người bắt chước gọi cô ta bằng cái tên mới: Tòng Thảo Mộc. Theo sách vở người xưa để lại thì đây là loại cây bò leo ký gửi, phạt mạnh bằng búa rìu không hiệu quả bằng men tìm gốc rễ, dùng dao liềm sắc mà cắt nhẹ. Khi Mộc đi rồi ông bảo vệ mới nói với theo: "Được có cái tướng đi. Người đi đứng kiểu đó thì đời có trắc trở cũng sướng hơn mình là cái chắc".

Công ty trước ngày cô Mộc về được cánh quá khích ví như một thây ma thối rữa, chưa kịp chôn. Công bằng mà nói, ví như một người già yếu lâu ngày ăn nằm tại chỗ thì đúng hơn. Ăn nằm một chỗ thì chân tay cùn mòn dần, thành vô dụng, nên đầu óc cũng quẫn theo, dễ sinh khó tính. Con cháu chăm sóc dài ngày đâm mỏi mệt, nên dẫu thực tâm cũng rất dễ mang tiếng bất hiếu. Vậy là cán bộ, công nhân, dù chả mấy yêu thương cái công ty sống dở chết dở, cũng giả đò khúm núm, làm ra vẻ ta đây gắn bó với nghề, với việc. Vẫn cứ sáng sáng đến công ty, tối tối về với gia đình, nhưng phần việc của ai người đó lặng lẽ làm, thi đua, góp ý phê bình cải tổ cũng múa may hò reo cho có, kiểu như quân theo tướng trong tuồng cổ. Tướng còn quân còn, tướng thua quân chạy.

Nhưng từ ngày cô Mộc về công ty, sinh khí có vẻ khang khác, giống một bệnh nhân vừa được truyền dịch. Héo héo tươi tươi. Đúng là cô Mộc dễ gần gũi. Từ cán bộ chủ chốt, cán bộ thường thường bậc trung, thậm chí đến cô cấp dưỡng, ông bảo vệ già đều muốn làm thân với cô Mộc. Để được nhìn ngắm vẻ đẹp gợi mở nhiều suy tưởng, để biết cô thực sự là ai. Nhất là, lắm người muốn biết ai đã có công đầu trong việc đưa được "cục vàng ròng" này về với công ty? Người ấy đã bịt khẩu trang, đeo kính đen, mang mặt nạ ngồi ở góc khuất nào?

- Không phải trưởng phòng tổ chức thì còn ai vào đó nữa.

- Làm sao qua mặt được sếp?

- Tiền, tiền mới là sức mạnh đáng sợ!

- Nghe nói cô Mộc có ô dù che kỹ lắm. Là bồ nhí của một ông lớn trên tỉnh chứ không phải tay vừa đâu.

- Đúng rồi, đẹp như thế mà không khuynh đảo được đàn ông thì sinh ra trên đời nầy để làm gì!...

Họ cãi nhau mỗi người một ý, để vui vậy thôi. Đố biết người "ngoài hành tinh" này đã phù phép thế nào mà về được một công ty lớn nằm chình ình giữa phố, với một cái ghế không to không nhỏ nhưng mà ổn định.

Trong công ty chỉ có duy nhất một người không bao giờ tham gia vào những câu chuyện hay những cuộc tranh cãi nằm ngoài chuyên môn. Ví như chuyện của cô Mộc chẳng hạn. Đó là ông Lãnh, phó phòng chuyên môn, người được mệnh danh là "lão phó lầm lì". Gọi là "lão" nhưng kỳ thực ông Lãnh chỉ mới bốn hai tuổi, lớn hơn cô Mộc gần một giáp. Có lẽ là do suốt ngày chỉ biết bù đầu vào công việc, ít nói, không biết hát karaoke, không uống được bia rượu nên ông đã già đi trước tuổi. Còn chữ "phó'"được dùng cho ông là có dụng ý. Ông là cán bộ cấp phó sớm nhất mà cũng lâu đời nhất của công ty.

Hai tám tuổi, sau khi tốt nghiệp kỹ sư một năm, ông được đề bạt ngay chức phó phòng. Nhưng rồi hơn mười năm sau, trải qua mấy triều giám đốc, ông vẫn cứ là một cấp phó. Là do lý lịch, do không biết nhậu, do ít nói hay do không dây mơ rễ má gì chẳng biết. Nhưng chắc không phải là vì nghiệp vụ chuyên môn. Bởi, đời thủ trưởng nào cũng quản kỹ tổ chức và tài vụ, chuyên môn bám nhờ vào ông Lãnh. Có đơn vị thèm ông, xin hoài, cũng không ai cho chuyển. Đôi người đã dựa vào đó mà khái quát hơi quá một chút: "Ông Lãnh là linh hồn của công ty". Vậy mà nghe hỏi, làm phó cho đến ngày hưu hả, ông chỉ cười nhẹ. Rồi lại cắm cúi cặm cụi với công việc.

Cũng có người thích gọi ông Lãnh bằng một biệt danh khác "người ngoài tầm bão xoáy". Là bởi, làm việc thì cầm chừng, thủ thế lẫn nhau, nhưng đến phụ cấp phần mềm, đề bạt, nâng lương, khen thưởng… thì trong cơ quan tranh nhau dữ dằn. Gốc tích của sự mất đoàn kết chính là từ đây. Thành thử, không khí chung của đơn vị thường được mô tả là "lặng lẽ Sapa". Nghĩa là cái lặng lẽ không lặng lẽ chút nào. Có cả phe quá tả, phe quá hữu, phe theo gió bẻ măng, phe ngậm miệng ăn tiền… Ông Lãnh không thuộc phe nào trong số đó, mà tự tách mình ra ngoài tầm bão xoáy, giống một đấng tu tiên đang ngồi nhấp chén trà sương sớm trên một tảng đá cao, gật gù nhìn về phía phố thị xa xa.

Ông Lãnh có cách đánh giá con người theo một tiêu chí riêng. Đó là làm và làm, không nói. "Thà làm ít còn hơn nói nhiều" là câu cửa miệng của ông. Giá trị của người cán bộ, công nhân, theo ông là ở hiệu quả công việc, chất lượng sản phẩm, không phải ở miệng lưỡi mềm dẻo. Nghiệm lại thì quan điểm này khắc tinh với cách sống của cô Mộc. Cô Mộc thích vừa nói vừa làm, làm giỏi mà nói cũng phải hay. Vừa nói vừa cười cũng tốt. Mới vui đời. Cho nên dẫn chương trình văn nghệ của công ty, cô đưa tay xung phong, chẳng cần phải bầu chọn. Mà đúng là cô dẫn hay thiệt. Khi có ai đó cố tình đưa cách sống, cách làm việc của ông Lãnh ra để chỉnh khéo, cô Mộc đáp rất nhanh: "Thế mới là Mộc. Thế mới là anh Lãnh, chứ bộ!".

Hai con người, hai thế giới mặt trăng mặt trời vẫn gặp nhau hàng ngày trong công ty, vẫn chào nhau và thỉnh thoảng cũng có hỏi han, trao đổi công việc. Nhưng hình như mỗi người đều muốn giữ kẽ, không dám vét cạn suy nghĩ của mình trao cho người khác. Cô Mộc có vẻ cũng hơi chờn chờn trước thái độ và cung cách làm việc chỉn chu, nghiêm túc của ông Lãnh. Cần việc gì cô nói trước rồi mới cười sau, cười dè dặt, thay vì cười trước nói sau, và cười rất thoải mái như thường ứng xử với người khác. Ông Lãnh thì tỏ ra bản lĩnh đàn ông hơn, bàn tay ký chữ vẫn tự nhiên, ánh mắt vẫn cương nghị và giọng nói không dễ bị xúc động trước mặt cô Mộc. Hình như tạng người ông không thể hợp giơ với cách sống của cô Mộc.

Vậy mà trong công ty nổi lên cái màn gán ghép lạ đời: Ông Lãnh có quan hệ tình cảm với cô Mộc. Ai đã sáng tác ra cái trò khỉ này quả là quá ác ý. Chắc là ghét cô Mộc cứ õng a õng ẹo, nhí nha nhí nhảnh hết với người này đến người kia như là đỉa đói tìm hơi người. Hoặc giả, cùng là đàn bà, hay đố kỵ chuyện này chuyện kia nên sinh ra "bôi mặt đá nhau". Chứ ai dám vô lễ với ông Lãnh, một cán bộ nếu không thương thì cũng chẳng thể ghét. Có người nghe chuyện này đã phán một câu rợn da gà: "Con đó mà, có chừa ai ra được đâu". Còn số đông chỉ cười, tội cho ông Lãnh, thiếu chi người để trêu đùa mà lôi đến cả lão Phó. Không thấy sao, hết đi với sếp nó lại kẹp đến lính. Con mụ nào ghen ghét thì cứ dần cho nó một trận ra hồn thử coi. Mắc mớ chi lôi kéo ông Lãnh vào đó. Cũng có người muốn đưa ra cách nhìn mới: "Đàn ông mà, hơi đâu để ý ba cái chuyện linh tinh đó. Cứ để cho con Mộc trả thù, chị em mới đã cái bụng".


Ông Lãnh, người "ngoài tầm bão xoáy" của công ty vừa có quyết định chuyển công tác sang một đơn vị mới, cách trung tâm thành phố hơn năm cây số. Không ai xin ông về, cũng chẳng có đơn của ông xin đi. Việc cô Mộc thình lình về công ty đã gây xôn xao trong thiên hạ theo kiểu ngờ ngợ vui vui. Còn ông Lãnh đột ngột đi khỏi đơn vị đã khiến nhiều người hoài nghi, buồn buồn. "Nhà có cái nóc mà để dột thì đâu còn là nhà nữa!"- Nói được như chú lính trẻ của ông Lãnh cũng là có ý xây dựng lắm rồi. Nhiều người chả nghĩ đến cái chung mà chỉ muốn moi ra cho kỳ được nguyên do vì sao ông Lãnh phải ra đi? Đất không lành nên chim không đậu? Sợ dư luận vu vơ về chuyện cô Mộc? Hay ông không muốn mình suốt đời chỉ là một "lão phó"?... Hỏi, để rồi mỗi người tự ôm cho mình một mớ bòng bong gởi vào mộng mị, gởi vào thời gian. Chả ai giải mã được những bí ẩn của một công ty nhiều bí ẩn.

Hai năm sau, cô Mộc cũng chuyển công tác về cùng công ty với ông Lãnh. Chuyện cũ lại rộ lên. Lần này đích thị là chính tay cô Mộc đã viết đơn xin đi. Lúc này, cây kim lâu ngày trong bọc đã ló đầu ra được một chút: Giám đốc chính là người đã đẩy ông Lãnh ra khỏi cơ quan. Chính miệng anh cán bộ tổ chức đáng tin cậy đã xì ra tin này. Thế mà nghe tin, có người vẫn hoài nghi. "Sao lạ vậy, trăm sự vinh quang của sếp đều nhờ vào bàn tay của "lão phó". Sao lại đẩy đi? Hơn nữa, đời lão có khi nào tranh giành quyền chức với ai đâu? Sợ ngồi không yên trên lưng con ngựa tài? Sợ người quá hiểu về mình? Hay là ghen?". Cô Mộc lắc đầu tất tật, nhưng hỏi đến ý sau cùng thì cô lại cười và gật đầu. Mọi người chẳng cười theo, vì biết cô Mộc hay đùa nhưng không quen nói dối. Lẽ nào chuyện là thế?

Chỉ từ một cái gật đầu của cô Mộc mà người ta suy ra lắm điều có cơ sở. Vậy bàn tay sếp mới chính là bàn tay "có lửa" đã tạo ra "khói". Nhưng trước mặt sếp, biết bao người thường xuyên cợt đùa với cô Mộc, mà sao sếp vẫn lơ, hoặc chỉ mỉm cười? Trừ lão phó? Đúng rồi, trừ lão phó. Vậy là sao? Vậy lão phó với cô Mộc là chuyện thật như đùa. Vậy lão phó là tay chẳng vừa. Vậy sếp là người võ công thâm hậu, biết địch biết ta, biết đâu là đối thủ chính để quyết đấu. Kết luận xong vấn đề, tay "tài xế nhiều chuyện" móc thêm câu... vĩ thanh: "Từ tai nạn của lão phó suy ra, chớ dại mà đụng đến bồ của sếp". Đã nói đến đáy của vấn đề như vậy rồi mà ông bảo vệ vẫn trầm ngâm như đang bấm quẻ "Tí hư, Sửu hao…" nào đó rồi vặn hỏi lại: "Nếu sếp đã có tình ý sâu đậm với cô Mộc thì sao lại chịu thả hổ về rừng?". Sếp đã ớn, đã chán tới óc? Không muốn mang tiếng? Không chịu nổi cái tính Thị Mầu?...

Lại cũng chính cô Mộc, nhân chứng sống trong cuộc, giải mã sự thật: "Yêu thương gì bọn đàn ông hôm nay. Họ chỉ biết xác thịt, hồn vía vứt hết ở các quán nhậu rồi. Mộc đã vô cảm từ lâu. Ngủ với nhiều người nhưng chỉ yêu thương một người thôi. Chẳng qua vì cần tiền, cần thế…". Vậy với sếp là cần tiền hay thế? "Tiền gì, chẳng qua người ta lợi dụng mình thôi. Dễ gì moi được tiền của mấy sếp. Có một trăm, bỏ ngân hàng cho vợ con chín chục, còn một chục mới đến... gái". "Với lão Phó cũng vậy sao?". "Không, anh Lãnh khác!".

Mùa mưa bão năm đó ở vùng trung du Phước Thuận dai dẳng và dữ dằn kỷ lục. Có nhiều người chết, mất tích, bị thương. Cũng có người nằm trong tầm bão xoáy mà được cứu sống. Chỉ vô duyên, ông Lãnh không chết vì bão lũ mà vì một tai nạn giao thông. Khi báo cáo thiệt hại, chính quyền địa phương đã đưa tên ông vào chung danh sách với những nạn nhân bị chết vì bão lũ.

 

Kết luận của tui: Đàn bà đã không muốn quyến rũ ai thì thôi, chứ đã muốn “rắp tâm” thì thật khó ông nào thoát!
Đọc tiếp ...
LÊN ĐẦU TRANG