Triết lý cuộc sống từ một bài thơ đậm màu sắc cổ tích

Một phù thủy
Mở quán hàng nho nhỏ
"Mời vào đây
Ai mua gì cũng có"
Tôi là khách đầu tiên
Từ bên trong
Phù thủy ló ra nhìn:
"Anh muốn gì"?
"Tôi muốn mua tình yêu.
Mua hạnh phúc, sự bình yên, tình bạn,..."
"Hàng chúng tôi chỉ bán cây non
Còn quả chín anh phải trồng,
Không bán"!

                                        ("Quán hàng phù thuỷ" - K.Bađijađrô, Thái Bá Tân dịch)

Bài thơ dựng lên lối trò chuyện phúng dụ giữa hai nhân vật: Phù thủy - người đại diện cho sức mạnh quyền năng biến hóa và nhân vật tôi- người mua hàng đầu tiên, đang khao khát có được những thứ mình đang thiếu thốn: hạnh phúc, tình yêu, tình bạn…để rồi qua đó, nhà thơ Ấn Độ K.Bađijađrô muốn gửi gắm triết lý sâu sắc về đời sống nhân sinh.

Một quán hàng nho nhỏ, nhưng nó là quán hàng của một phù thủy nên đương nhiên, nó có thể đáp ứng tất cả các nhu cầu của khách hàng đủ mọi lứa tuổi, cả những khách hàng khó tính nhất. Ai bước vào đó đều có thể thỏa mãn mọi nhu cầu, mọi  ước muốn. Nhân vật tôi là người khách đầu tiên tìm đến với hy vọng cùng một lúc mua được những thứ mình đang ao ước, thiếu thốn. Đó là hạnh phúc, tình yêu, sự bình yên…nhưng thật buồn, anh  đã không có được thứ mình muốn. Anh thất bại không phảỉ vì mình không có thứ trao đổi ngang giá để thu về thứ mình đang khao khát mà vì cửa hàng không đáp ứng được:
Hàng chúng tôi chỉ  bán cây non
Còn quả chín anh phải trồng
Không bán
Té ra, thứ mà người khách đầu tiên tìm kiếm, mong muốn qua cuộc mua bán ấy là "hạnh phúc,tình yêu, tình bạn"- là quả chín mà quán hàng phù thủy không bán. Vậy thì "cây hạnh phúc" , "cây bình yên", "cây tình bạn"..và muôn vàn thứ cây mơ ước khác đều do chính con người làm ra. Muốn có những giá trị ấy, không ai khác, chính ta phải ra sức vun trồng, xây đắp, nuôi dưỡng…có như vậy những giá trị mà ta đạt được mới trở nên bền vững, có ý nghĩa.
"Quán hàng phù thủy" có thể có nhiều thứ, nhưng có những giá trị trên đời này không quyền  lực nào, sức mạnh nào, tiền bạc nào có thể làm ra, có thể mua được đó là tình yêu, hạnh phúc, tình bạn chân chính. Tất cả những giá trị này muốn có được đều phải có thời gian, công sức, đều phải xuất phát từ tình cảm chân thành, không vụ lợi, toan tính….
Bài thơ "Quán hàng phù thủy" thật hấp dẫn đối với con trẻ, thậm chí cả người lớn vì lối thơ đậm sắc màu cổ tích. Nó cũng có thể coi là một lời khuyên chí tình, chí lý đối với tất cả mọi người về cuộc sống. Hạnh phúc hay đau khổ, bình yên hay sóng gió, thắm thiết hay hững hờ…Tất cả đều phụ thuộc vào chính bản thân chúng ta. Với sự cố gắng không ngừng từ mỗi ngày để kiếm tìm bằng chính sức lực, khả năng, bằng tâm huyết và niềm tin, chắc chắn chúng ta sẽ có được những thứ mình khao khát.

Hà Ngân (baobacgiang.com.vn)

Đọc tiếp ...

Đèn không hắt bóng: Sự song hành của tình yêu và cô độc

Naoê là một vị bác sĩ tài hoa, được hàng ngàn các cô gái theo đuổi và xin được tự nguyện ở bên cạnh ông. Trong khi đó, Noriko chỉ là một cô y tá bình thường, giản đơn. Tình yêu ấy tưởng chừng như quá khập khiễng và tạo nên nhiều những đồn đại từ bên ngoài. Thế nhưng, càng đi sâu vào câu chuyện, tôi lại càng hiểu ra rằng, đừng vội vàng bị mờ mắt bởi những gì mình nhìn thấy. Quan trọng là hãy khám phá mọi điều xung quanh ta bằng chính trái tim mình. Có lẽ đó là cách mà Noriko đã làm, và cũng vì thế mà cuối cùng của cuộc đời người bác sĩ ấy Noriko chính là một tình yêu ám ảnh và thật thà duy nhất.

Tình yêu ấy lạ lùng lắm. Bởi Noriko yêu mà không cần hiểu. Lặng lẽ mà chẳng bao giờ đòi hỏi phải đáp lại, cứ như cô đã hiểu rõ tất cả về anh nên chỉ cần im lặng thôi, cô cũng có thể biết anh đang nghĩ gì, đang cần gì. Nhưng thực sự không phải như những điều tôi đã nghĩ. Bởi dù là Noriko hay tất cả những người đã bà khác đã đi qua cuộc đời của Naoê bằng những cuộc tình chớp nhoáng đều không thể nào bước vào bên trong thể giới bí ẩn đầy những u uất, đau đớn, nơi mà bóng đen của sự cô độc tận cùng bao trùm. Không một dấu vết của sự thanh thản, sự yêu thương có thể tồn tại ở đó. Nơi ấy, người bác sĩ tài giỏi, lịch lãm mà hàng bao nhiêu người ngưỡng mộ lại chỉ là một kẻ đau khổ, bất lực vật lộn, giằng co với thần chết chút mong manh trong những giây phút sống của mình. Sự kiêu hãnh đã khiến ông câm lặng với tất cả những người xung quanh về bệnh tật của mình. Ông không bao giờ muốn nhận được sự thương hại của bất kì ai, kể cả người phụ nữ mà ông yêu thương và tin tưởng thật sự.

Một căn nhà băng giá, đen tối đã được xây quá kiên cố, khiến cho cuộc vật vã đau đớn trong bệnh tật của Naoê càng trở nên tuyệt vọng. Đọc những trang viết về người bác sĩ ấy, tôi đã không thể thở được vì sự ngột ngạt. Tôi chỉ chìm trong một cảm giác mơ hồ giữa những mùi vị của thuốc phiện, đàn bà, nước mắt, và xung quanh đó có những tiếng khóc hờ như oán hận cuộc đời…

Một bác sĩ đã trải qua những cảm xúc giản đơn của con người để trải nghiệm, để trưởng thành. Đã từng chứng kiến biết bao nhiêu cái chết của những người bệnh nhân xung quanh mình, nhưng lại không thể vượt qua được nỗi sợ hãi về cái chết được biết trước của bản thân. Bởi với Naoê, điều tuyệt vọng nhất là không thể tiếp tục chữa bệnh, và không còn ai có thể có cảm giác về mình nữa. Đó cũng chính là lý do khiến ông lao vào những cuộc ái ân thoáng qua với những người đàn bà sẵn sàng dâng hiến cho mình. Nhưng càng lao vào mong được giải thoát nỗi đau đớn thể xác đang dày vò mình, thì Naoê lại càng cô độc và chìm sâu hơn và nỗi đau của riêng bản thân mình trong đêm tối.

Với tôi, câu chuyện như một vết cứa đầy máu, khiến tôi sợ hãi. Nó là cuốn sách đã theo tôi đi hết những năm tháng tuổi trẻ, để rồi càng về sau tôi càng thấu hiểu sự cô độc mà Naoê phải chịu đựng. Cho đến tận lúc chết đi, ông cũng chọn cách cô độc cho riêng mình, để không bao giờ những người ông yêu thương thật sự phải chứng kiến cái thân thể đã hoang tàn vì bệnh tật. Và cũng chỉ cho đến tận giây phút cái chết cướp đi sinh mạng mình, ông mới vén bức màn che lấp tâm hồn chia sẻ cùng Noriko – người phụ nữ duy nhất ông yêu thực lòng mình. Trong tận cùng sự cô độc và nỗi tuyệt vọng, ông vẫn luôn khao khát tình yêu và sự chăm sóc của Noriko. Đó là ánh sáng và là hi vọng duy nhất cho cuộc đời gần kề cái chết của một con người.

Câu chuyện khép lại khi Naoê đã vĩnh viễn kết thúc cuộc đời mình để giải thoát cho những nỗi đau thể xác nhọc nhằn. Để thân xác tồn tại vĩnh viễn dưới mặt hồ sâu thẳm, không bao giờ có thể nổi lên, như vĩnh viễn kết lại cuộc đời đau đớn của mình. Thế nhưng, giữa những điều tuyệt vọng ấy, ông đã để lại một kỉ niệm để không ai có thể lãng quên mình, đó là giọt máu tồn tại trong cơ thể Noriko. Câu chuyện buồn mênh mang trong những nỗi cô đơn của tâm hồn, nhưng ít ra giữa những đau đớn của người lớn ấy, vẫn còn một mầm non hi vọng.

Nếu ai đã từng đọc “Đèn không hắt bóng” hẳn sẽ chẳng bao giờ quên được. Từng giây, từng phút… tựa như đời người!

Thụy - Theo PLXH

Mình đã đọc… và ám ảnh. Nhưng chẳng bao giờ làm được như Naoê…

Đọc tiếp ...

Đã yêu thì phải hết lòng

Một nửa cái bánh mì thì vẫn là bánh mì, điều này đúng quá rồi, không cần phải đợi các triết gia tổng kết. Nhưng một nửa tình yêu thì là cái gì? Chắc khó có thể là tình yêu theo đúng nghĩa của từ này. Hơn mọi sự trên đời, tình yêu cũng như cách mạng, cần một lòng trung thành tuyệt đối, cần một sự xả thân tuyệt đối.

Thi sĩ cộng sản Thổ Nhĩ Kỳ Nazym Hikmet từng có một bài thơ ngắn nhưng lại như một câu chuyện dài có thể kéo hết cả một đời người. Bài thơ như sau:

Em bảo: “Mau tới!”
Em bảo: “Yêu đi!”
Em  bảo: “Làm hề!"
“Phá đời!” - Em bảo.

Anh đã tới,
đã yêu,
đã làm hề,
đã phá đời ngay...

Nhìn từ một khía cạnh nào đó, có thể thấy bài thơ trên mang hơi hướng một truyện ngắn mini, tám câu, chia làm hai đoạn (bản dịch tiếng Việt chỉ có cả thảy 28 chữ. Số chữ khác nghĩa nhau chỉ bằng một nửa). Dường như chất bay bổng của thi ca đã bị giảm thiểu. Nhà thơ cố tỏ ra bình thản để kể lại chuyện đã xảy ra. Ở đoạn một, dồn dập những mệnh lệnh của nàng vang lên:

Em bảo: “Mau tới!”
Em bảo: “Yêu  đi!”
Em  bảo: “Làm hề!”
“Phá đời!” - Em bảo.

Nhà thơ dường như quên đi chuyện làm thơ, chỉ đơn thuần kể lể. Bốn mệnh lệnh thức, đầy uy lực và... đáng sợ! Đó tưởng như khó có thể là lời của một liễu yếu đào tơ, hay một tâm hồn nữ giới đang thổn thức yêu đương. Đó chỉ có thể là lời của một uy tín vào loại lớn lao nhất thế giới, trăm phần trăm tin chắc vào quyền lực vô hạn của mình đối với kẻ đang nghe mệnh lệnh.

Gọi ta tới, buộc ta yêu, bắt ta làm “trò hề” (bất chấp cả  cái câu ca dao “đến khi tỉnh giấc kẻ chê người cười”); thậm chí, bắt ta “phá đời”. Chao ôi, người đàn bà nào mà tai quái vậy! Người đàn bà nào mà hợm hĩnh vậy! Người đàn bà nào mà... “đàn bà” vậy! Tưởng có thể vô cùng công phẫn đối với những mệnh lệnh của người đàn bà như thế.

Nhưng đó là thái độ của kẻ khác, chứ dứt khoát không thể là thái độ của một người đàn ông chân chính, một nhà thơ chân chính. Bởi vậy nên Nazym Hikmet mới tỉnh queo mà kể tiếp:

Anh đã tới,
đã yêu,
đã làm hề,
đã phá đời ngay...

Có gì là ghê gớm đâu? Có gì là nguy hiểm đâu? Có gì là lố bịch đâu? Một khi ta làm vì người phụ nữ mà ta yêu. Ta vì nàng làm tất cả những việc-không-vi-phạm-pháp-luật một cách ngay lập tức. Không phân vân. Không lưỡng lự. Không tính toán thiệt hơn.

Nhà thơ đã kể câu chuyện tình (có thể thật, có thể giả tưởng) của đời mình ngắn gọn. Có vẻ như không  bình gì cả vì làm gì có lời nào xứng đáng với sự quên mình vì tình yêu.

Những suy nghĩ, những lời bình sẽ nảy sinh trong trí óc, trong con tim của bạn đọc, mỗi người mỗi kiểu. Các bạn hiển nhiên là có suy nghĩ, có lời bình riêng của mình. Cá nhân tôi nghĩ (tôi không đoan chắc là tôi đúng trăm phần trăm), tôi còn có thể làm hơn thế với người đàn bà tôi yêu.

Bởi lẽ, tôi biết, không một người đàn bà đích thực nào lại thật tâm muốn hủy hoại người mình yêu hay yêu mình cả. Đức hạnh của phụ nữ là con tim nhân hậu, kể cả với người dưng. Nhưng một phụ nữ chân chính bao giờ cũng muốn tin tưởng tuyệt đối vào ý trung nhân. Nàng muốn tin rằng, bao giờ người đàn ông mà nàng đã gửi trọn vẹn tâm hồn cũng sẽ vì nàng trọn vẹn. Không phân vân. Không lưỡng lự.

Không tính toán thiệt hơn. Bạn hãy cứ vì nàng mà lao mình vào lửa, nước và ống đồng đi. Người phụ nữ nào cũng cần đàn ông xả thân bảo vệ danh dự cho nàng, bảo vệ hạnh phúc cho nàng. Thậm chí, đơn thuần chỉ để nàng vui, để nàng tin rằng, giống đàn ông chân chính trên đời này chưa bị tuyệt chủng như voi mamút hay khủng long.

Ta không làm theo lời nàng sao được, một khi chỉ nhân phẩm của nàng sáng như gương thì ta mới lấy lại được lòng tự trọng, chỉ khi nàng vui ta mới vui, chỉ khi nàng hạnh phúc và mãn nguyện ta mới thực sự cảm thấy hạnh phúc và mãn nguyện? Một khi bạn thực tâm làm thế thì bao giờ bạn cũng sẽ được bảo hiểm bằng tình yêu đích thực của nàng, tình yêu có giá trị hơn mọi sự bảo hiểm lớn lao nhất trên đời này.

Vả lại, nếu vì nàng mà ta phải “phá đời” thì cũng chẳng uổng phí lắm đâu. Ai đó đã nói rằng, người đàn ông chân chính chỉ nên chịu chết trong hai trường hợp: vì Tổ quốc và vì người phụ nữ ta yêu.

Và một khi ta đến với tâm thế như vậy cùng tình yêu thì nếu mộng ước không thành, mỗi người mỗi ngả, ta vẫn có thể xử sự được đàng hoàng với nhau, để thất thế nhưng không thất nhân tâm. Nói về tâm trạng đó, nhà thơ Bulgaria , Damian Damianov, có bài thơ như sau:

Vậy là em sẽ đi như đã quyết?!...
Chúc bình an, anh chẳng giữ em đâu.
Chắc quãng đời mai sau tẻ ngắt
Không thể làm anh chết bởi buồn đau.

Nhưng nếu rồi với nụ cười đồng cảm,
Ai mai này tới sưởi ấm lòng anh,
Dẫu người ấy giùm uống sầu dĩ vãng,
Chắc nỗi sầu cũng chẳng chịu qua nhanh.

Dưới hàng mi, hai hòn than bóng bỏng
Chẳng nguội đâu... Nhưng anh sẽ đổi thay:
Đôi mắt anh sẽ dửng dưng, hờ hững,
Hay u hoài lây lất chua cay.

Và trái tim hoá nghèo nàn, bất lực,
Chết âm thầm không một lời ca,
Sẽ giống đống tro tàn, lửa tắt,
Xót xa, tan rã, vụn rời ra,

Sẽ điếc đặc như cổng cao đóng chặt.
Sẽ rỗng không như một túp lều hoang,
Chỉ có gió đêm khóc điều đã mất
Và bụi khi em bước khẽ khàng dâng...

Vậy là em sẽ đi như đã quyết?!
Hãy ngồi thêm khoảnh khắc nữa cùng nhau,
Để anh ngắm gương mặt em thân thiết,
Để trên ngực em, anh lại ngả đầu,

Để nhớ lại những gì thiêng liêng nhất
Ẩn trong em - dầu chúng với chiều trôi,
Nhưng giữa những bài thơ anh viết
Mãi xông hương, ngời ngợi muôn đời...

Người đàn ông trong bài thơ này như bị phân thân: một mặt, anh biết có “cố đấm ăn xôi” thì chỉ làm mình thêm thế yếu, dễ bề trở thành thảm hại trong con mắt nàng. Mặt khác, dù nàng đã quyết rời bỏ anh, nhưng anh vẫn còn yêu nàng, yêu lắm lắm cơ.

Ở ngay câu thứ ba của bài thơ, cứ tưởng vừa nói thế nên anh còn giữ nguyên được độ cứng nam nhi thì anh lại vô tình (hay  vô thức - như mốt nói hiện nay của một số nhà “giả  học”) để  lộ gót chân Asin của mình qua từ “tẻ ngắt”. Anh đã buột miệng thú nhận rằng, mất nàng rồi, “quãng đời mai sau” của anh sẽ “tẻ ngắt”, dẫu anh vẫn còn tỏ vẻ được một chút bằng sự phỏng đoán (hết sức yếu ớt), rằng nó, cái “quãng đời mai sau tẻ ngắt” ấy, sẽ “không thể làm anh chết bởi buồn đau”.

Và rồi bài thơ càng tiếp diễn thì cái niềm yêu đau đáu, xót xa của thi sĩ dành cho người-đàn-bà-tự-ruồng-bỏ càng trở nên lớn lao và mãnh liệt hơn. Càng viết, anh càng tự nhiên tỏ ra không giữ thế mày râu. Mất em là anh mất mọi sự trên đời. Mất em, anh sống cũng như không, vì còn đâu cảm hứng, còn đâu ham muốn sáng tạo, còn đâu nhiệt huyết! Cái đổi thay của gã đàn ông thất tình thực sự mới thê thảm làm sao.

Và nghe khổ sở thế, ai mà đành lòng được. Tôi chắc rằng người đàn bà mà nhà thơ si mê đến thế cũng khó cầm lòng, dù nàng có tính cách cứng cỏi đến đâu, dù nàng có giận “gã“ nhà thơ đến mấy. Và có thể (tôi phỏng đoán thôi), qua ánh mắt, qua hơi thở gần như hắt ra, nàng đã để lộ phút giây yếu lòng của mình. Vì vậy chăng nên nhà thơ mới tiếp tục kể khổ, kể khổ để giành thế chủ động hơn:

Chỉ có gió đêm khóc điều đã mất
Và bụi khi em bước khẽ khàng dâng...

Rõ khéo, kể khổ nhưng lại tỏ bày được tấm tình chung: không có em, mọi thứ trong anh sẽ  bụi phủ, chứ chẳng có người nào đến “giùm uống sầu dĩ vãng” như ở đầu bài thơ anh “dọa” đâu. Đồng thời cũng ngỏ một hy vọng mong manh: sẽ có ngày em đến để “bụi khi em bước khẽ khàng dâng”...

Đến đây chắc nàng gần rớt nước mắt(!). Và người thơ hiểu rõ điều này nên anh mới dấn tới ở tám câu sau cùng. Vẫn tỏ ra muốn “từ tạ”, thậm chí còn nhắc lại câu “Vậy nghĩa là em đi như đã quyết?!” nhưng lời lẽ tiếp theo, trời ơi, sao lại âu yếm và nồng nhiệt đến vậy:

Hãy ngồi thêm khoảnh khắc nữa cùng nhau
Để anh ngắm gương mặt em thân thiết,
Để trên ngực em, anh ngả đầu...

Chắc người phụ nữ phải trợn mắt lên khi nghe anh chàng thi sĩ đang định “từ tạ” lại nói với mình như thế. Nhưng nàng chắc sẽ không “động thủ” gì khi nghe  nhà thơ tiếp theo đó liền giải thích lý do của những hành động “mạo phạm” đó là ở sự bất tử của tấm tình dành cho nàng:

Để nhớ lại những gì thiêng liêng nhất
Ẩn  trong  em – dầu chúng với chiều trôi,
Nhưng giữa những bài thơ anh viết
Mãi xông hương, ngời ngợi muôn đời...

Có đành lòng được chăng bỏ người đã dành cho mình một bài thơ như thế?

Linh Vân

Đọc tiếp ...

Nguyễn Hoàng Sơn mới với thơ cho người lớn

Thật vui khi cầm trên tay tập thơ “người lớn” đầu tiên của nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn. Nói vậy bởi Nguyễn Hoàng Sơn được phần lớn độc giả biết đến như một nhà thơ nhiều thành tựu viết cho thiếu nhi.

Nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn (phải) và nhà thơ Hữu Việt. Ảnh: Trần Hoàng Thiên Kim.

“Sự tích rước đèn Trung thu”, “Dắt mùa thu vào phố” là hai tập thơ giành giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam các năm 1990 và 1993; “Ù ù cạc cạc” (Kịch thơ hoạt hình) - giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam. Rồi “Mèo con để râu”, “Lời chào đi trước”, “Bài hát trăng tròn”, “Bức tranh của bé Hằng”… đều là những tác phẩm dành cho lứa tuổi nhỏ.

Biết ông từ hơn 20 năm trước, được làm việc trực tiếp cùng ông trong quãng 10 năm ở tờ Tiền Phong Chủ nhật, sau là Tiền Phong Cuối tuần, tôi hiểu viết cho người lớn mới là ván bài thơ mà ông đau đáu nhất.

Ông đã nâng lên đặt xuống nhiều lần tập thơ “người lớn” này trước khi công bố. Đó là sự thận trọng cố hữu của một nhà báo nhiều năm theo dõi mảng văn hóa và cũng là một nhà phê bình văn học sắc sảo, hay còn lý do nào khác? Chỉ biết, “Đợi mắt nhìn mới nở” (NXB Hội Nhà văn 2010) có thể coi là “tổng kết” hơn 30 năm làm thơ “người lớn” của ông, nhưng cũng phải đợi đến khi ông rời báo Tiền Phong, nghỉ hưu theo chế độ thì nó mới ra đời.

Tập thơ gồm 3 phần: Mùa xuân khó khăn, Ba tiếng, Tele Café. Tôi thích nhất phần 2: Ba tiếng (chủ yếu là thơ tình), vì thấy mình được sống lại một thời tuổi trẻ đã xa xôi. Đọc và viết về một tập thơ, có lẽ chỉ nên nói những cái mình tâm đắc (cho dù cá nhân, phiến diện), nếu không muốn rơi vào công thức, thù tạc.

Còn nhớ đầu những năm 90 của thế kỷ trước, báo Tiền Phong nổi lên như một tờ báo hàng đầu về chống tiêu cực, về mảng phóng sự đặc sắc và văn học cũng là một đặc sản trên Tiền Phong. Cuộc thi “Tác phẩm tuổi xanh” trở thành diễn đàn cho các cây bút trẻ thỏa sức thi thố. Nhiều tác giả trẻ sau này đã trở thành những nhà văn, nhà thơ vững vàng trên văn đàn.

Tôi đã chứng kiến đây là giai đoạn Nguyễn Hoàng Sơn viết nhiều, viết đều, chủ yếu là thơ tình. Tôi nghiêm trang bóc tờ lịch hàng ngày/ Rồi nắn nót đề thơ lên mặt trái. Để làm gì? Tôi gom nhặt nụ cười và nước mắt/Một ngày đời tôi tôi dành tặng cho em…



Thơ tình Nguyễn Hoàng Sơn chọn lối nói trực tiếp. Ông không mượn bông cúc xanh, lụa bạch, liễu hồ, người con gái đứng bên cầu nước chảy ngày đêm v.v… mà đi thẳng vào những tâm trạng cụ thể. Đôi khi nếu có phải ví, thì đó là mùa thu: Với hoa sữa có điều gì phải tiếc/Em - mùa thu nguyên vẹn ở trong anh.

Có thể hình dung ra một người con gái bé nhỏ đến lo lắng trước cuộc đời đầy bất trắc, một hình ảnh rất riêng trong thơ Nguyễn Hoàng Sơn. Em sẽ đến… trên bờ vai gày nhỏ/Đương đổ òa cả suối tóc anh yêu; và Em bé nhỏ đến làm anh đau nhói/Trước những bất công oan trái của đời. Ông muốn được che chở cho những nỗi niềm bé nhỏ đó: Con chim nhỏ của anh mỗi khi đôi cánh mỏi/Tình anh xin làm một nhánh cây mềm… kèm theo lời nhắn nhủ trìu mến: Giữ lấy những gì của mình em nhé/Dù nụ hôn đầu dù chỉ giấc chiêm bao.

Thơ tình Nguyễn Hoàng Sơn không bắt người đọc phải cố đoán, cố cảm mà đem đến đồng tâm trạng cho họ một cách trực tiếp. Đó có thể là một thoáng dỗi hờn: Ngày dài lắm với trăm ngàn bất trắc/Em đâu kịp buồn những lúc vắng tôi? Hoặc sự dằn vặt, xót xa: Sao thế em? Chẳng lẽ đã hết rồi/Đã bay biến những gì ta vốn có/Đến lúc này anh vẫn còn hoảng sợ/Như kẻ chơi đề bỗng chốc trắng tay…

Theo tôi, đây là một chủ ý của ông, bởi ông khá dị ứng với những vòng vèo, hào nhoáng, trưởng giả trong những bài bút chiến sắc như dao của mình. Nhưng có phải cũng vì thế mà ông “ngại” công bố thơ tình và nhiều bài lần đầu tiên xuất hiện trong tập thơ này như một bí mật đã đến lúc được “giải mật”?

Tìm một Em cụ thể nào đó để giải mã nhà thơ là việc làm bất lịch sự. Câu thơ hay có thể bắt đầu từ một người cụ thể nhưng cuối cùng đều đi tới sự khái quát của cái đẹp khiến nhiều người cùng rung động và làm thức dậy xúc cảm thẩm mỹ trong họ.

Tôi không mấy tin những tình yêu phẳng lặng (dù chẳng người yêu nhau nào mong muốn nó gập ghềnh), vì cuộc đời có bằng phẳng bao giờ đâu. Đến một tuổi nào đó, người ta sẽ phải trăn trở trước những bài toán mà cuộc đời luôn cố tình đặt ra sao cho trớ trêu nhất. Tình yêu không có đúng và sai. Những người đi tới tận cùng và không đi tới tận cùng nào biết ai hơn, ai kém, ai được, ai mất? Tuy hạnh phúc là cái chăn quá chật nhưng tôi tin chắc rằng, một người chỉ có thể đem đến hạnh phúc thật sự cho người khác nếu mình hạnh phúc.

Nếu bạn đã yêu, từng yêu và đang yêu, hẳn sẽ tìm thấy sự chia sẻ trong những câu thơ này: Khi cuộc đời thổi gió vào anh/ Khi máu thôi hồng và tóc chẳng còn xanh/Khi từ giã tuổi thanh xuân nồng nhiệt/Khi trống trải trong hồn ta sẽ tiếc/Những chuyến xe không đi tới tận cùng.

10/2010

Hữu Việt

----------------------------------------------------------------------------

Nghe nói nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn đã ra mắt tập thơ "người lớn", trong đó có những bài thơ mình yêu thích một thưở thanh niên mà tìm khắp các nhà sách mạng không thấy bán, đi nhà sách trực tiếp thì không có thời gian. Có lẽ những bài "người lớn" hay nhất của ông mình cũng đã sưu tầm hết nhưng vẫn thích sở hữu cuốn thơ đó. Bạn nào mà tìm được giúp mình cuốn thơ "Đợi mắt nhìn mới nở" của Nguyễn Hoàng Sơn thì mình xin hậu tạ một đêm ngâm thơ miễn phí nha!

Đọc tiếp ...

Tình yêu như một huyền thoại

- Đoàn Thạch Biền -
Thần tiên gãy cánh đêm xuân
bước lạc sa xuống trần
thành tình nhân đứng giữa trời không
khóc mộng thiên đàng…
(Lời ca của Nguyễn Đình Toàn)

Theo một huyền thoại, sống là tìm gặp người mình đã yêu mà lỡ lạc nhau ở thiên đàng trong một cơn say. Nếu không tìm thấy nhau ở trần gian này, người ta phải tiếp tục tìm nhau ở địa ngục. Sống vì thế ẩn mang một ý nghĩa đi tìm người yêu đã lạc mất, để xin lỗi nhau, rủ nhau cùng trở về thiên đàng. Người đang yêu cần tranh thủ thời gian tìm kiếm cho được người mình đã lạc mất, nếu không sẽ phải gian nan tìm kiếm ở chốn địa ngục âm u. Biết quý thời gian, người ta quý cuộc sống.

Tình yêu theo huyền thoại như thế. Nhưng khó khăn không phải là tìm thấy nhau mà làm thế nào để tin nhau và rủ nhau cùng trở lại thiên đàng. Trần gian khác thiên đàng. Chẳng có bằng chứng nào đưa ra chứng minh hai người đã yêu nhau ở thiên đàng, chỉ vì giận hờn nên phải xa nhau và giờ đây muốn giảng hòa. Chẳng còn ai tin ai nữa, một cuộc chinh phục lòng người mình yêu lại bắt đầu.

Nhưng yêu đích thực có phải là tìm gặp để sống chung, hay yêu là lẩn trốn nhau?

Hồ nghi một cuộc sống chung hạnh phúc không phải không có lý do. Ai có thể quả quyết là mình sẽ không bao giờ “say” nữa? Như vậy sẽ lại lạc mất nhau và lại vất vả tìm kiếm nhau. Con người luôn có ý định thích cái mới. “Có mới nới cũ”. Họ không nhận ra cái mới ở cái cũ, nên một cuộc sống chung với cái cũ đã có dấu vết rạn vỡ.

Yêu là lẩn trốn nhau để mãi mang ý tưởng đi tìm nhau, nhớ đến nhau. Cần có không gian, thời gian và người thứ ba làm thử thách, gây khó khăn để tạo lòng tin. Đó là một cuộc lẩn trốn vừa khó khăn vừa dễ nhận. Hai người yêu nhau biết rằng mình vừa đi trốn cũng vừa đi tìm, vừa ẩn giấu cũng vừa bày tỏ những dấu hiệu cho biết nơi mình ẩn giấu. Chính sự mâu thuẫn đó đã tạo nên điều thú vị trong tình yêu.

Một tình yêu đã hòa giải, sống chung sẽ làm cho cuộc tình bớt đi ý nghĩa theo đuổi nhau. Họ xem như đã làm xong công việc tìm kiếm và chỉ sống trong chờ đợi đến lượt trở về thiên đàng. Còn những người yêu đang lẩn trốn nhau, mỗi ngày sống họ phải phấn đấu tìm kiếm nhau. Cái chết đến, họ không bình thản đón nhận mà quyết liệt chống đối, để còn có thời gian đi tìm người yêu đang lẩn trốn.

Yêu lẩn trốn là thầm kín tin nhau, là không nói yêu bằng ngôn từ mà nói yêu bằng im lặng. Tình yêu bày tỏ bằng ngôn từ là tình yêu có giới hạn. Nói “yêu trọn đời, yêu đến chết” là tình yêu đã được xác định rõ ràng trong một khoảng thời gian. Tình yêu đích thực là tình yêu không có thời gian. Tôi không yêu em “trọn đời” hay “đến chết”… Bởi nếu chúng ta hội ngộ ở một cõi khác như thiên đàng chẳng hạn, chúng ta sẽ không còn yêu nhau nữa sao?

Yêu mà không bày tỏ rõ ràng thì dễ thua thiệt. “Ba đồng một mớ trầu cay. Sao anh không hỏi những ngày còn không”. Không hỏi, nên thất bại như chuyện tình trong câu ca dao. Cái nhìn của người yêu thầm kín tuy bày tỏ tình yêu bao la nhưng chưa nói lên điều gì rõ ràng. Người ta thường tin vào lời nói, vào lời hứa rõ ràng, dù sau đó có thể là sự thất hứa, chứ không ai tin vào ánh mắt nhìn.

Khi yêu, nếu cái chết có đến như một hiểm họa khiến người tôi đang tìm kiếm không còn có mặt ở trần gian này, tôi cũng không “mất” nàng. Vì tôi chưa làm chủ được trái tim nàng để có thể đánh mất nó. “Có những người chỉ thực sự thuộc về mình khi họ đã xa hẳn mình”, nhà văn Hy Lạp P.Prévélakis đã nhận xét như vậy. Bởi khi ấy, người yêu tôi đã vĩnh viễn là của tôi, nàng đã ở trong tôi rồi. Bi đát ở chỗ, cũng vì thế, tôi sẽ từ từ quên nàng như tôi vẫn thường quên tôi, để sống như một người-khác-tôi trong xã hội. Cái chết không làm mất người tôi yêu, mà nó trao nàng cho tôi, để tôi có cơ hội tự đánh mất nàng.

Yêu là lẩn trốn nhau hay tìm gặp, sống chung? Cả hai cách đều thất bại nhưng không làm cho con người sợ yêu mà càng thấy cần phải yêu, để chứng minh không có thất bại khi yêu như trong huyền thoại.

Tình Khúc Thứ NhấtNhạc: Vũ Thành An

Lời: Nguyễn Đình Toàn

Tình vui theo gió mây trôi, ý sầu mưa xuống đời
Lệ rơi lấp mấy tuổi tôi, mấy tuổi xa người
Ngày thần tiên em bước lên ngôi đã nghe son vàng tả tơi
Trầm mình trong hương đốt hơi bay mong tìm ra phút sum vầy
Có biết đâu niềm vui đã nằm trong thiên tai
Những cánh dơi lẻ loi mù trong bóng đêm dài

Lời nào em không nói em ơi, tình nào không gian dối
Xin yêu nhau như thời gian làm giông bão ..... mê say
Lá thốt lên lời cây, gió lũ đưa đường mây
Có yêu xin những ngày thơ ngây
Lúc mắt chưa nhạt phai
Lúc tóc chưa đổi thay
Lúc môi chưa biết dối cho lời

Tình vui trong phút giây thôi, ý sầu nuôi suốt đời
Thì xin giữ lấy niềm tin, dẫu mộng không bền
Dù Trời đem cay đắng gieo thêm cũng xin đón chờ bình yên
Vì còn đây câu nói yêu em, âm thầm soi lối vui tìm đến

Thần tiên gẫy cánh đêm xuân, bước lạc sa xuống trần
Thành tình nhân đứng giữa trời không khóc mộng thiên đường
Ngày về quê xa lắc lê thê trót nghe theo lời u mê
Làm tình yêu nuôi cánh bay đi
Nhưng còn dăm phút vui .......trần thế.

Đọc tiếp ...